નાનાપોંઢા: નાનાપોંઢા ખાતે એન. આર. રાઉત સાર્વજનિક માધ્યમિક શાળા ખાતે ‘નમો સેવા–અણકહી વાતો’ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. કાર્યક્રમમાં કપરાડાના ધારાસભ્ય જીતુભાઈ ચૌધરી ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. કાર્યક્રમ દરમિયાન સેવા, માનવતા, સંસ્કાર, સુશાસન અને જીવનમૂલ્યોને કેન્દ્રસ્થાને રાખીને વિવિધ પ્રેરણાદાયી વિચારો તથા અનુભવો રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સરકારી યોજનાઓ અને જનકલ્યાણકારી સેવાઓ અંગે સામાન્ય નાગરિકોમાં જાગૃતિ લાવવાનો તથા વિવિધ યોજનાઓનો લાભ લેવા માટે જરૂરી માહિતી લોકો સુધી સરળ ભાષામાં પહોંચાડવાનો રહ્યો હતો. પરંપરાગત ભાષણોની સાથે શેરી નાટક, સંવાદ અને સંગીત જેવા લોકપ્રિય માધ્યમોનો ઉપયોગ કરીને સંદેશને વધુ અસરકારક રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
શેરી નાટકના માધ્યમથી યોજનાઓનો સંદેશ
‘નમો સેવા–અણકહી વાતો’ અથવા ‘નમો સેવા ગાથા–અનકહી કહાની’ ‘સેવા સંકલ્પ અભિયાન’ અંતર્ગત યોજાતા શેરી નાટક અને જનજાગૃતિ કાર્યક્રમો સાથે જોડાયેલો વિષય છે. નાટ્ય કલાકારો દ્વારા જીવંત અભિનય, સંવાદો અને સંગીતના માધ્યમથી સેવા, સમર્પણ અને લોકકલ્યાણની ભાવના રજૂ કરવામાં આવી હતી.શેરી નાટકના માધ્યમથી સામાન્ય પરિવારોના જીવન સાથે સંકળાયેલા પ્રશ્નો અને સરકારી યોજનાઓના લાભ અંગે રજૂઆત કરવામાં આવી હતી. લોકો સુધી માત્ર યોજનાનું નામ પહોંચાડવાને બદલે તેના હેતુ અને લાભ અંગે સરળ રીતે સમજણ આપવામાં આવે તેવો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રકારના કાર્યક્રમો દ્વારા સરકારી યોજનાઓ અંગેની માહિતી ગામડાં અને અંતરિયાળ વિસ્તારોના લોકો સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે.
ગરીબ કલ્યાણ અને સુશાસન પર ભાર
કાર્યક્રમ દરમિયાન વર્ષ 2014થી કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ગરીબ કલ્યાણ, સુશાસન, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ડિજિટલ પરિવર્તન, આરોગ્ય, કૃષિ અને મહિલા સશક્તિકરણ સહિતના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં હાથ ધરાયેલી પહેલોની માહિતી આપવામાં આવી હતી.જનધન યોજના અને ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) જેવી વ્યવસ્થાઓ દ્વારા નાણાકીય સેવાઓ તથા વિવિધ સરકારી યોજનાઓના લાભ સીધા લાભાર્થીઓ સુધી પહોંચાડવાના પ્રયાસો અંગે પણ સમજ આપવામાં આવી હતી. બેંકિંગ સુવિધાથી દૂર રહેલા લોકોને નાણાકીય વ્યવસ્થામાં જોડવા તથા સરકારી સહાયની રકમ સીધી લાભાર્થી સુધી પહોંચે તે માટેની વ્યવસ્થાઓ વિશે માહિતી રજૂ કરવામાં આવી હતી.
ઉજ્જ્વલા, સ્વચ્છતા અને નળજળ યોજનાઓની માહિતી
મહિલાઓ અને પરિવારો સાથે સીધી રીતે સંકળાયેલી ઉજ્જ્વલા યોજના અંગે પણ કાર્યક્રમમાં માહિતી આપવામાં આવી હતી. LPG કનેક્શનના માધ્યમથી સ્વચ્છ ઇંધણના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાના પ્રયાસો અંગે રજૂઆત કરવામાં આવી હતી.સ્વચ્છ ભારત મિશન અંતર્ગત સ્વચ્છતા અને સ્વચ્છ જીવનશૈલીના મહત્વ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. ગામડાંમાં સ્વચ્છતા અંગે જાગૃતિ, સ્વચ્છ પર્યાવરણ અને વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા જેવા મુદ્દાઓને પણ જનજાગૃતિ સાથે જોડવામાં આવ્યા હતા.
જલ જીવન મિશન અંતર્ગત ઘર સુધી નળ મારફતે પાણી પહોંચાડવાના હેતુ અને પીવાના શુદ્ધ પાણીના મહત્વ અંગે પણ માહિતી આપવામાં આવી હતી. પાણીની ઉપલબ્ધતા સાથે પાણીનો કરકસરપૂર્વક ઉપયોગ અને જળસંરક્ષણની જરૂરિયાત અંગે પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
આવાસ અને આરોગ્ય સુરક્ષા અંગે માહિતી
પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના અને આયુષ્માન ભારત જેવી યોજનાઓ અંગે પણ કાર્યક્રમમાં માહિતી આપવામાં આવી હતી. આવાસની જરૂરિયાત ધરાવતા પરિવારો માટે આવાસ સહાય તથા આરોગ્ય ક્ષેત્રે આર્થિક સુરક્ષા પૂરી પાડવાના હેતુથી અમલમાં મૂકાયેલી યોજનાઓ વિશે સમજાવવામાં આવ્યું હતું.
આયુષ્માન ભારત જેવી આરોગ્યલક્ષી પહેલો અંગે માહિતી આપવાનો હેતુ નાગરિકોને ઉપલબ્ધ આરોગ્યસેવાઓ અને યોજનાના લાભ અંગે જાગૃત કરવાનો રહ્યો હતો. આરોગ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓમાં સમયસર સારવાર અને ઉપલબ્ધ સરકારી સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરવા અંગે પણ જાગૃતિ ફેલાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
ખેડૂતો માટે વિવિધ પહેલોની ચર્ચા
કૃષિ ક્ષેત્રને લગતી વિવિધ યોજનાઓ અંગે પણ કાર્યક્રમમાં રજૂઆત કરવામાં આવી હતી. PM-KISAN યોજના, પાક વીમો અને કૃષિ માળખાકીય વિકાસ જેવી પહેલો અંગે ખેડૂતો સુધી માહિતી પહોંચાડવામાં આવી હતી.ખેડૂતોને ખેતી સાથે જોડાયેલી સરકારી સહાય, જોખમ સામે સુરક્ષા અને કૃષિ ક્ષેત્રમાં માળખાકીય સુવિધાઓના વિકાસ અંગે માહિતગાર કરવાના પ્રયાસો અંગે ચર્ચા થઈ હતી. ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં કૃષિ માત્ર રોજગારનું સાધન નહીં પરંતુ સ્થાનિક અર્થતંત્રનો મહત્વનો આધાર હોવાથી ખેડૂતો સુધી યોજનાકીય માહિતી પહોંચાડવાનું મહત્વ પણ સમજાવવામાં આવ્યું હતું.
મહિલા સશક્તિકરણને પ્રાધાન્ય
મહિલા સશક્તિકરણ માટે હાથ ધરાતી પહેલો અંગે પણ કાર્યક્રમમાં વિશેષ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ‘લખપતિ દીદી’, સ્વસહાય જૂથો અને નાણાકીય સમાવેશ જેવી પહેલો દ્વારા મહિલાઓને આર્થિક રીતે સક્ષમ બનાવવા અંગે માહિતી આપવામાં આવી હતી.સ્વસહાય જૂથોના માધ્યમથી મહિલાઓને એકત્રિત કરી બચત, નાના વ્યવસાય, આવકના સાધનો અને આત્મનિર્ભરતા તરફ આગળ વધારવાના પ્રયાસો અંગે સમજ આપવામાં આવી હતી. મહિલાઓ આર્થિક રીતે સક્ષમ બને તો પરિવાર અને સમાજના વિકાસમાં પણ તેની અસર જોવા મળે છે તેવો સંદેશ કાર્યક્રમ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.
નવી પેઢીને સેવા અને રાષ્ટ્રનિર્માણનો સંદેશ
શાળાના વિદ્યાર્થીઓ અને ઉપસ્થિત લોકો માટે કાર્યક્રમ માત્ર યોજનાઓની માહિતી પૂરતો મર્યાદિત ન રહેતા સેવા અને સામાજિક જવાબદારી સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. માનવતા, પરસ્પર સહકાર, સંસ્કાર અને સમાજ પ્રત્યેની જવાબદારી જેવા જીવનમૂલ્યો અંગે પણ વિચારો રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.ધારાસભ્ય જીતુભાઈ ચૌધરીની ઉપસ્થિતિમાં યોજાયેલા કાર્યક્રમમાં સેવા ભાવનાને સમાજજીવન સાથે જોડવા અને નવી પેઢીને સકારાત્મક વિચારો તરફ પ્રેરિત કરવાનો પ્રયાસ થયો હતો. શેરી નાટક જેવા સરળ અને લોકપ્રિય માધ્યમથી રજૂઆત થતાં સરકારી યોજનાઓ તથા સામાજિક સંદેશ સામાન્ય લોકો સુધી વધુ સરળતાથી પહોંચે તેવો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
જનજાગૃતિ દ્વારા યોજનાઓનો લાભ પહોંચાડવાનો પ્રયાસ
કાર્યક્રમનો એક મહત્વનો ઉદ્દેશ્ય એ પણ રહ્યો કે સરકારી યોજનાઓ અંગે માહિતીના અભાવે કોઈ લાભાર્થી લાભથી વંચિત ન રહે. ગ્રામ્ય અને અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં વિવિધ યોજનાઓની પાત્રતા, લાભ અને ઉપયોગ અંગે સતત જનજાગૃતિ જરૂરી બને છે. આ દિશામાં શેરી નાટક, સંવાદ અને સાંસ્કૃતિક રજૂઆતો જેવા માધ્યમો ઉપયોગી બની શકે છે.‘નમો સેવા–અણકહી વાતો’ કાર્યક્રમ દ્વારા સેવા, સંસ્કાર, જનજાગૃતિ અને રાષ્ટ્રનિર્માણના વિચારોને એકસાથે રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. નાનાપોંઢા ખાતે યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં સરકારી યોજનાઓની માહિતી સાથે સમાજ પ્રત્યેની જવાબદારી અને માનવતાના મૂલ્યોનો સંદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. નવી પેઢીને સેવા અને સમાજહિતના કાર્ય સાથે જોડવા તથા લોકકલ્યાણની યોજનાઓનો સંદેશ જન-જન સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કાર્યક્રમની મુખ્ય વિશેષતા રહ્યો હતો.