કપરાડા સહિત વલસાડ જિલ્લાના આદિવાસી અને ગ્રામ્ય વિસ્તારો માટે મહત્વ ધરાવતા મધુબન ડેમમાં 100 ટકા જળસંગ્રહ થતાં પાણીની સ્થિતિ આશાસ્પદ બની છે. ડેમમાં સંપૂર્ણ જળસંગ્રહ થતા કપરાડાના ધારાસભ્ય જીતુભાઈ ચૌધરીએ મધુબન ડેમ ખાતે પહોંચીને પૂજા-અર્ચના કરી હતી. તેમણે જળદેવતાને નમન કરી સમગ્ર વિસ્તાર માટે પાણીની સમૃદ્ધિ જળવાઈ રહે અને ખેડૂતો સહિત ગ્રામજનોને તેનો લાભ મળે તેવી પ્રાર્થના કરી હતી.
મધુબન ડેમમાં ભરપૂર જળસંગ્રહ થવાના કારણે કપરાડા સહિત આસપાસના વિસ્તારોમાં ખુશીની લાગણી જોવા મળી રહી છે. વરસાદી ઋતુ દરમિયાન થયેલા જળસંગ્રહથી આગામી સમય માટે પાણીની ઉપલબ્ધતા અંગે આશા ઊભી થઈ છે. ખાસ કરીને ખેતી અને સિંચાઈ પર આધાર રાખતા ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ડેમનું પાણી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
ખેડૂતો માટે સિંચાઈની દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ
કપરાડા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતો ખેતી સાથે સંકળાયેલા છે. ખેતી માટે સમયસર પાણી મળવું પાકના ઉત્પાદન માટે મહત્વપૂર્ણ છે. મધુબન ડેમમાં 100 ટકા જળસંગ્રહ થતાં સિંચાઈ માટે પાણીની ઉપલબ્ધતા અંગે ખેડૂતોમાં આશાનું વાતાવરણ સર્જાયું છે.
ડેમમાં પૂરતું પાણી રહેતા આગામી ખેતીની કામગીરી માટે પાણીનો આધાર મળી શકે છે. વરસાદની અનિશ્ચિતતા વચ્ચે જળાશયોમાં સંગ્રહાયેલું પાણી ખેડૂતો માટે મહત્વપૂર્ણ બને છે. ડેમમાં સારા જળસંગ્રહથી ખેતી સાથે સંકળાયેલા અન્ય વ્યવસાયો અને ગ્રામ્ય અર્થતંત્રને પણ પરોક્ષ રીતે લાભ મળવાની આશા છે.
પીવાના પાણીની જરૂરિયાત માટે પણ રાહત
મધુબન ડેમનો જળસંગ્રહ માત્ર ખેતી પૂરતો સીમિત નથી. આસપાસના વિસ્તારોમાં પીવાના પાણી સહિત વિવિધ જરૂરિયાતો માટે પણ જળસ્રોતનું મહત્વ છે. ડેમમાં 100 ટકા જળસંગ્રહ થવાથી પાણીની ઉપલબ્ધતા અંગે આગામી સમય માટે રાહતભરી સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં પાણીની જરૂરિયાતો અનેક રીતે જોડાયેલી છે. ઘરવપરાશ, પશુપાલન, ખેતી અને અન્ય સ્થાનિક જરૂરિયાતો માટે પાણી મહત્વપૂર્ણ છે. આવા સમયે ડેમમાં પૂરતો જળસંગ્રહ થવો વિસ્તાર માટે આશાસ્પદ બાબત માનવામાં આવે છે.
ધારાસભ્યે જળસંચયનો સંદેશ આપ્યો
મધુબન ડેમ ખાતે પૂજા-અર્ચના કર્યા બાદ ધારાસભ્ય જીતુભાઈ ચૌધરીએ પાણીના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે જળસ્રોતોનું સંરક્ષણ કરવું અને ઉપલબ્ધ પાણીનો યોગ્ય ઉપયોગ કરવો જરૂરી હોવાનું જણાવ્યું હતું.
વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ અને જળસ્રોતોની જાળવણી લાંબા ગાળે ગ્રામ્ય વિસ્તારો માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. ડેમમાં પાણીનો સંગ્રહ કુદરતી સંપત્તિ છે અને તેનો યોગ્ય ઉપયોગ થાય તે માટે લોકોમાં જાગૃતિ જરૂરી છે. પાણીનો બગાડ અટકાવીને ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને જળસંચયની પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન આપવાની જરૂરિયાત પણ આ પ્રસંગે વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.
જળસંગ્રહથી સ્થાનિક વિસ્તારોમાં આશા
મધુબન ડેમમાં 100 ટકા જળસંગ્રહના સમાચારથી આસપાસના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં પણ સકારાત્મક વાતાવરણ જોવા મળી રહ્યું છે. ખાસ કરીને ખેડૂતો માટે સિંચાઈના પાણીની ઉપલબ્ધતા મહત્વની છે. પાણીની સ્થિતિ સારી રહે તો ખેતીની કામગીરીમાં પણ તેનો લાભ મળી શકે છે.
મધુબન ડેમ સાથે જોડાયેલા વિસ્તારોમાં વરસાદી પાણીના સંગ્રહનું મહત્વ દર વર્ષે જોવા મળે છે. ચોમાસા દરમિયાન સારો વરસાદ થાય ત્યારે ડેમમાં પાણીની આવક વધે છે અને તેનો સંગ્રહ આગામી સમય માટે ઉપયોગી બને છે. આ વર્ષે ડેમમાં 100 ટકા જળસંગ્રહ થતાં પાણીની સ્થિતિ આશાસ્પદ બની છે.
પશુપાલન અને ગ્રામ્ય જીવન માટે પણ પાણી મહત્વનું
કપરાડા તાલુકાના અનેક ગામોમાં ખેતીની સાથે પશુપાલન પણ ગ્રામ્ય જીવનનો મહત્વનો ભાગ છે. પશુઓ માટે પણ પાણીની ઉપલબ્ધતા જરૂરી છે. ડેમ અને અન્ય જળસ્રોતોમાં પૂરતો જળસંગ્રહ રહેતાં પશુપાલકો માટે પણ રાહતરૂપ સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.
ગ્રામ્ય જીવનમાં પાણીની જરૂરિયાત ખેતીથી લઈને ઘરવપરાશ સુધી અનેક ક્ષેત્રોમાં છે. તેથી જળાશયોમાં સંગ્રહિત પાણીનું મહત્વ માત્ર એક સિઝન પૂરતું રહેતું નથી. યોગ્ય આયોજન અને પાણીના કરકસરભર્યા ઉપયોગથી તેનો લાંબા સમય સુધી લાભ લઈ શકાય છે.
જળસંચય સાથે જવાબદારી પણ જરૂરી
ડેમમાં 100 ટકા જળસંગ્રહ થવો આનંદની બાબત છે, પરંતુ આ પાણીનો યોગ્ય ઉપયોગ કરવો એટલી જ મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી છે. પાણીનો બિનજરૂરી વપરાશ અટકાવવો, જળસ્રોતોને પ્રદૂષણથી બચાવવા અને વરસાદી પાણીના વધુમાં વધુ સંગ્રહ માટે સ્થાનિક સ્તરે પ્રયાસો કરવા જરૂરી છે.
જળસંચય અંગે લોકોમાં જાગૃતિ વધે અને આગામી પેઢી માટે પાણીનો સંગ્રહ જળવાઈ રહે તે માટે સામૂહિક પ્રયાસોની જરૂર છે. ડેમમાં સંગ્રહિત પાણીનો ઉપયોગ આયોજનબદ્ધ રીતે થાય તો તેનો લાભ વધુ વિસ્તારો અને વધુ લોકો સુધી પહોંચાડી શકાય છે.
પૂજા-અર્ચના સાથે જળદેવતાને નમન
મધુબન ડેમમાં 100 ટકા જળસંગ્રહની સ્થિતિને પગલે ધારાસભ્ય જીતુભાઈ ચૌધરીએ ડેમ ખાતે ધાર્મિક વિધિ સાથે પૂજા-અર્ચના કરી હતી. જળદેવતાને નમન કરીને તેમણે વિસ્તારના ખેડૂતો, ગ્રામજનો અને સમગ્ર સમાજ માટે પાણીની સમૃદ્ધિ સતત જળવાઈ રહે તેવી પ્રાર્થના કરી હતી.
ડેમમાં ભરપૂર પાણીના કારણે કપરાડા સહિત આસપાસના વિસ્તારોમાં સિંચાઈ, પીવાના પાણી અને ખેતી માટે આશાસ્પદ સ્થિતિ ઊભી થઈ છે. પાણીની ઉપલબ્ધતા આગામી દિવસોમાં ગ્રામ્ય જીવન અને ખેતી માટે ઉપયોગી બની રહે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
મધુબન ડેમમાં થયેલો જળસંગ્રહ માત્ર પાણીનો જથ્થો નથી, પરંતુ ગ્રામ્ય વિસ્તારો માટે ખેતી, પશુપાલન, પીવાના પાણી અને સ્થાનિક વિકાસ સાથે જોડાયેલો મહત્વપૂર્ણ જળસ્રોત છે. હવે આ સંગ્રહિત પાણીનો યોગ્ય અને કરકસરપૂર્વક ઉપયોગ થાય તે સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત રહેશે.