માત્ર 170 મતના અંતરથી જીત મેળવી જીતુભાઈ ચૌધરીએ કપરાડા બેઠક પર ફરી પ્રતિનિધિત્વ મેળવ્યું; 93,000 મત સાથેની જીત અને 3,868 NOTA મતોએ ચૂંટણીને બનાવી ચર્ચાસ્પદ
કપરાડાની ચૂંટણીમાં છેલ્લાં મત સુધીની રસાકસી
ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીના ઇતિહાસમાં કેટલીક બેઠકો એવી રહી છે, જ્યાં જીત અને હાર વચ્ચેનો તફાવત ખૂબ જ ઓછો રહ્યો હોય. વલસાડ જિલ્લાની કપરાડા વિધાનસભા બેઠક પર 2017માં યોજાયેલી ચૂંટણી પણ આવી જ રસાકસીભરી ચૂંટણી હતી. અહીં કોંગ્રેસના ઉમેદવાર જીતુભાઈ હરજીભાઈ ચૌધરી અને ભાજપના ઉમેદવાર મધુભાઈ બાપુભાઈ રાઉત વચ્ચે નજીકનો મુકાબલો જોવા મળ્યો હતો.
ચૂંટણીનાં પરિણામો જાહેર થતાં જીતુભાઈ ચૌધરીએ માત્ર 170 મતની સરસાઈથી જીત મેળવી હતી. આ પરિણામે કપરાડા બેઠક રાજ્યની સૌથી નજીકના ચૂંટણીમુકાબલાઓમાંની એક તરીકે ચર્ચામાં આવી હતી. 2012માં કપરાડાથી જીત મેળવી ચૂકેલા જીતુભાઈ માટે 2017ની ચૂંટણીમાં બેઠક જાળવી રાખવી તેમની રાજકીય સફરનો મહત્વપૂર્ણ તબક્કો હતો.
93,000 સામે 92,830 મત
2017ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કપરાડા બેઠક અનુસૂચિત જનજાતિ માટે અનામત હતી. કોંગ્રેસના ઉમેદવાર જીતુભાઈ ચૌધરીને 93,000 મત મળ્યા હતા, જ્યારે ભાજપના ઉમેદવાર મધુભાઈ બાપુભાઈ રાઉતને 92,830 મત મળ્યા હતા. આમ, જીતુભાઈ ચૌધરી 170 મતની સરસાઈથી વિજેતા જાહેર થયા હતા.
આંકડા દર્શાવે છે કે બંને મુખ્ય ઉમેદવારોને લગભગ સમાન સંખ્યામાં મત મળ્યા હતા. બંને વચ્ચેનો તફાવત કુલ મતની સરખામણીએ ખૂબ ઓછો હતો. તેથી 2017નું પરિણામ કપરાડાના રાજકીય ઇતિહાસમાં નોંધપાત્ર બન્યું.
170 મતનું અંતર અને મતદારોની ભૂમિકા
લોકશાહીમાં દરેક મતનું મહત્વ હોય છે, પરંતુ નજીકની ચૂંટણીમાં આ વાત વિશેષ રીતે સમજાય છે. કપરાડામાં બંને મુખ્ય ઉમેદવારો વચ્ચે માત્ર 170 મતનું અંતર રહ્યું. આ પરિણામ દર્શાવે છે કે ચૂંટણીમાં દરેક ગામ, દરેક વિસ્તાર અને દરેક મતદારની ભાગીદારી પરિણામ પર અસર કરી શકે છે.
ચૂંટણીમાં જીતનો નિર્ણય મતગણતરીના સત્તાવાર પરિણામના આધારે થાય છે. તેથી ઉમેદવારોને મળેલા કુલ મત, જીતની સરસાઈ અને અન્ય વિકલ્પોને મળેલા મત ચૂંટણીના પરિણામને સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ આંકડા છે. જોકે, માત્ર આ આંકડાઓ પરથી કોઈ ચોક્કસ ગામ કે સમુદાયે કોને મત આપ્યો અથવા મતદારોના નિર્ણય પાછળનું કારણ શું હતું તે નક્કી કરી શકાય નહીં.
NOTAને મળેલા 3,868 મત
2017ની કપરાડા ચૂંટણીનું બીજું નોંધપાત્ર પાસું NOTAના મત હતા. NOTA એટલે “None of the Above” અથવા “ઉપરોક્તમાંથી કોઈ નહીં”. મતદાતાને ચૂંટણીમાં ઊભેલા કોઈપણ ઉમેદવારને પસંદ ન હોય તો આ વિકલ્પ પસંદ કરવાની તક મળે છે.
કપરાડામાં NOTAને 3,868 મત મળ્યા હતા, જે જીતની 170 મતની સરસાઈ કરતાં ઘણા વધારે હતા. <Cite refs={[“turn822594search0″,”turn822594search21”]}/>
પરંતુ NOTAના મત મેળવનાર મતદારો કોને મત આપત, જો NOTAનો વિકલ્પ ન હોત, તે અંગે નિશ્ચિત તારણ કાઢી શકાય નહીં. તેથી આ આંકડો ચૂંટણીમાં નોંધપાત્ર છે, પરંતુ તેના આધારે જીતનું કારણ નક્કી કરવું યોગ્ય નથી. આ આંકડો એટલું દર્શાવે છે કે મતદાન દરમિયાન કેટલાક મતદારોએ ઉપલબ્ધ ઉમેદવારોને બદલે NOTA પસંદ કર્યો હતો.
આદિવાસી વિસ્તારના મુદ્દાઓનું મહત્વ
કપરાડા વિસ્તારની સામાજિક અને ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ ચૂંટણીના સ્થાનિક મુદ્દાઓને સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. આ વિસ્તારના અનેક ગામોમાં રસ્તા, પીવાનું પાણી, સિંચાઈ, શિક્ષણ, આરોગ્ય, વીજળી અને રોજગારી જેવા પ્રશ્નો લોકોના દૈનિક જીવન સાથે જોડાયેલા છે.
આદિવાસી પરિવારોના જીવનમાં ખેતી અને ખેતમજૂરીની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા છે. વરસાદ આધારિત ખેતી, પાકને બજાર સુધી પહોંચાડવાની સુવિધા અને સિંચાઈની ઉપલબ્ધતા જેવા મુદ્દાઓ ખેડૂતો માટે અગત્યના છે. બીજી તરફ, વિદ્યાર્થીઓ માટે નજીકમાં ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ, ઉચ્ચ અભ્યાસની તકો અને પરિવહન સુવિધા પણ વિકાસના મહત્વના પાસાં છે.
ચૂંટણીના પરિણામ પરથી મતદારોએ કયા મુદ્દાને સૌથી વધુ મહત્વ આપ્યું હતું તે નક્કી કરી શકાય નહીં. તેમ છતાં, કોઈ પણ ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિ માટે આ પ્રશ્નો પર ધ્યાન આપવું, લોકોની રજૂઆતો સાંભળવી અને સંબંધિત વિભાગો સાથે સંકલન કરવું જાહેરજીવનની જવાબદારીનો ભાગ છે.
જીત બાદ વધતી જવાબદારી
2017માં જીતુભાઈ ચૌધરીએ કપરાડા બેઠક જાળવી રાખી હતી. અગાઉ 2002 અને 2007માં મોટાપોઢા બેઠક પરથી તથા 2012માં કપરાડા બેઠક પરથી જીત્યા બાદ આ ચૂંટણી તેમની વિધાનસભાકીય સફરનો વધુ એક મહત્વપૂર્ણ પડાવ બની હતી.
ચૂંટણીમાં મળેલી જીત પછી લોકપ્રતિનિધિ સામે મતદારોની અપેક્ષાઓ પૂર્ણ કરવાની જવાબદારી રહે છે. સ્થાનિક સમસ્યાઓ અંગે રજૂઆત કરવી, વિકાસકામોની સ્થિતિ વિશે માહિતી મેળવવી, સરકારી યોજનાઓનો લાભ જરૂરિયાતમંદ લોકો સુધી પહોંચે તે માટે પ્રયાસ કરવો અને લોકો સાથે નિયમિત સંવાદ જાળવવો જરૂરી બને છે.
કપરાડા જેવા અંતરિયાળ વિસ્તાર માટે વિકાસનાં કામોમાં માત્ર મંજૂરી પૂરતી નથી. રસ્તા કે પાણીની યોજના સમયસર પૂર્ણ થાય, કામની ગુણવત્તા જળવાય અને તેનો લાભ ખરેખર સ્થાનિક નાગરિકોને મળે તે પણ એટલું જ મહત્વનું છે. આ કામગીરીનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે સત્તાવાર દસ્તાવેજો, કામની પ્રગતિ અને લોકોના અનુભવનો અભ્યાસ જરૂરી છે.
2017 પછીની રાજકીય સફર
2017ની ચૂંટણીમાં જીતુભાઈ ચૌધરી કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય તરીકે કપરાડાનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા રહ્યા. જોકે, જૂન 2020માં તેમણે કોંગ્રેસના ધારાસભ્યપદેથી રાજીનામું આપ્યું અને ત્યારબાદ ભાજપમાં જોડાયા. નવેમ્બર 2020માં કપરાડા બેઠક પર પેટાચૂંટણી યોજાઈ, જેમાં તેઓ ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે ફરી ચૂંટાયા.
આ પરિવર્તન તેમની રાજકીય સફરનો અલગ અધ્યાય હતો. 2017માં કોંગ્રેસના ઉમેદવાર તરીકે મળેલી 170 મતની જીત અને 2020માં ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે મળેલી જીત બે અલગ ચૂંટણીપ્રસંગો હતાં. બંને પરિણામો તે સમયના મતદારોના મતદાન અને સત્તાવાર મતગણતરીના આધારે સમજવા જોઈએ.
કપરાડાની ચૂંટણીનો યાદગાર પડાવ
2017ની કપરાડા વિધાનસભા ચૂંટણી માત્ર 170 મતના અંતરથી આવેલા પરિણામને કારણે યાદગાર બની. જીતુભાઈ ચૌધરીને 93,000 મત મળ્યા, જ્યારે ભાજપના મધુભાઈ રાઉતને 92,830 મત મળ્યા. સાથે જ NOTAને 3,868 મત મળ્યા હતા. આ આંકડા ચૂંટણીની નજીકની સ્પર્ધા અને મતદારોના વિવિધ વિકલ્પો તરફના વલણને સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
ચૂંટણીમાં મળેલી જીત લોકપ્રતિનિધિ માટે નવી જવાબદારીની શરૂઆત છે. કપરાડાના વિકાસ માટે રસ્તા, પાણી, શિક્ષણ, આરોગ્ય, ખેતી અને રોજગારી જેવા મુદ્દાઓ પર સતત ધ્યાન આપવું જરૂરી રહે છે. લોકશાહીમાં મતદારોનો વિશ્વાસ જાળવવાની કસોટી ચૂંટણીના દિવસે જ નહીં, પરંતુ ચૂંટાયા પછીના કાર્યકાળમાં પણ થાય છે.
આગળના ભાગમાં : ક્રમ 11 — 2020નો રાજકીય વળાંક : કોંગ્રેસથી ભાજપ સુધી.