2017માં માત્ર 170 મતની સરસાઈથી જીત્યા બાદ 2020માં પક્ષ બદલ્યો; પેટાચૂંટણીમાં ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે 47,066 મતની સરસાઈથી વિજય મેળવ્યો
કપરાડાના રાજકારણમાં વર્ષ 2020 એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક તરીકે નોંધાયું. વર્ષ 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના ઉમેદવાર તરીકે માત્ર 170 મતની સરસાઈથી જીત મેળવનારા જીતુભાઈ હરજીભાઈ ચૌધરીએ 2020માં કોંગ્રેસ છોડીને ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ)માં પ્રવેશ કર્યો. ત્યારબાદ યોજાયેલી પેટાચૂંટણીમાં તેઓ ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે મેદાનમાં ઊતર્યા અને મોટા મતફેરથી વિજયી બન્યા. આ ઘટનાએ કપરાડાની રાજકીય પરિસ્થિતિમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર લાવ્યો.
2017ની જીતથી શરૂ થયેલી નવી રાજકીય ચર્ચા
વર્ષ 2017ની ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કપરાડા બેઠક પર કોંગ્રેસના જીતુભાઈ ચૌધરી અને ભાજપના મધુભાઈ બાપુભાઈ રાઉત વચ્ચે નજીકની સ્પર્ધા થઈ હતી. જીતુભાઈ ચૌધરીને 93,000 મત મળ્યા હતા, જ્યારે ભાજપના ઉમેદવારને 92,830 મત મળ્યા હતા. બંને વચ્ચેનો તફાવત માત્ર 170 મતનો હતો.
આ પરિણામે કપરાડાની બેઠક રાજ્યની સૌથી રસાકસીભરી બેઠકોમાંની એક બની હતી. આ ચૂંટણીમાં જીત બાદ જીતુભાઈ ચૌધરી કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય તરીકે વિધાનસભામાં પહોંચ્યા હતા. જોકે, ત્રણ વર્ષથી ઓછા સમયમાં તેમના રાજકીય પક્ષમાં થયેલા પરિવર્તને કપરાડાના રાજકારણને ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવ્યું.
જૂન 2020 : કોંગ્રેસ છોડવાનો નિર્ણય
જૂન 2020 દરમિયાન ગુજરાતમાં રાજ્યસભાની ચૂંટણી પહેલાં કોંગ્રેસના કેટલાક ધારાસભ્યોએ રાજીનામાં આપ્યાં હતાં. જીતુભાઈ ચૌધરી પણ કોંગ્રેસ છોડનારા ધારાસભ્યોમાં સામેલ હતા. ત્યારબાદ 27 જૂન 2020ના રોજ તેમણે ભાજપમાં પ્રવેશ કર્યો હતો. તેમના આ નિર્ણયથી કપરાડા વિધાનસભા બેઠક ખાલી થઈ અને ત્યાં પેટાચૂંટણી યોજવાનો માર્ગ ખુલ્યો.
પક્ષ બદલવાનો નિર્ણય વ્યક્તિગત રાજકીય પસંદગીનો વિષય હતો, પરંતુ તેની અસર માત્ર એક ધારાસભ્ય પૂરતી સીમિત રહી નહોતી. કપરાડાના મતદારો સામે હવે એ પ્રશ્ન ઊભો થયો કે તેઓ જીતુભાઈ ચૌધરીને નવા પક્ષના ઉમેદવાર તરીકે ફરી સ્વીકારશે કે નહીં.
પેટાચૂંટણીમાં ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે મેદાનમાં
નવેમ્બર 2020માં કપરાડા બેઠક પર પેટાચૂંટણી યોજાઈ. આ ચૂંટણીમાં ભાજપે જીતુભાઈ ચૌધરીને ઉમેદવાર બનાવ્યા, જ્યારે કોંગ્રેસ તરફથી બાબુભાઈ જીવલાભાઈ પટેલ મેદાનમાં હતા.
ચૂંટણીના પરિણામમાં જીતુભાઈ ચૌધરીને 1,12,941 મત મળ્યા, જ્યારે કોંગ્રેસના ઉમેદવારને 65,875 મત મળ્યા. આ રીતે જીતુભાઈ ચૌધરીએ 47,066 મતની સરસાઈથી વિજય મેળવ્યો. વર્ષ 2017માં માત્ર 170 મતની સરસાઈથી જીત્યા હતા, તેની સરખામણીમાં 2020નું પરિણામ નોંધપાત્ર મતફેર દર્શાવતું હતું.
2020ની કપરાડા પેટાચૂંટણીનાં પરિણામો
જીતની સરસાઈ : 47,066 મત.
મતદારોના નિર્ણયનું રાજકીય મહત્ત્વ
પેટાચૂંટણીનું પરિણામ જીતુભાઈ ચૌધરી માટે નવા પક્ષમાં રાજકીય સ્વીકારનું મહત્વપૂર્ણ પ્રમાણ બન્યું. જોકે, મતફેર વધવા પાછળનું ચોક્કસ કારણ માત્ર પક્ષપરિવર્તન જ હતું એવું નિશ્ચિતપણે કહી શકાય નહીં. સ્થાનિક પ્રશ્નો, ઉમેદવાર સાથેનો સંપર્ક, પક્ષનું સંગઠન, ચૂંટણીપ્રચાર અને મતદારોની પસંદગી સહિત અનેક પરિબળો ચૂંટણીનાં પરિણામને અસર કરી શકે છે.
આથી 2020ની જીતને સમજવા માટે માત્ર મતગણતરીના આંકડા પૂરતા નથી. કપરાડા જેવા આદિવાસી અને ગ્રામ્ય વિસ્તારના મતદારો માટે રસ્તા, પીવાનું પાણી, શિક્ષણ, આરોગ્ય, ખેતી, રોજગાર અને સરકારી યોજનાઓનો લાભ જેવા મુદ્દાઓ પણ મહત્ત્વ ધરાવે છે. ચૂંટણી બાદ આ મુદ્દાઓ પર પ્રતિનિધિ કેટલું કામ કરે છે તે જ લોકપ્રતિનિધિત્વની કસોટી બને છે.
પક્ષ બદલાયા પછી જવાબદારી પણ નવી
ભાજપમાં જોડાયા બાદ જીતુભાઈ ચૌધરી સામે નવા પક્ષના સંગઠન સાથે કામ કરવાની અને મતદારોની અપેક્ષાઓ પૂર્ણ કરવાની જવાબદારી હતી. પેટાચૂંટણીમાં મળેલી મોટી જીતથી તેમની રાજકીય સ્થિતિ મજબૂત બની, પરંતુ ચૂંટણીમાં મળેલો જનસમર્થનનો આંકડો વિકાસકાર્યોની સફળતાનો અંતિમ માપદંડ નથી.
કપરાડા વિસ્તારના નાગરિકો માટે વહીવટી સુવિધાઓ, ગામડાં સુધી પહોંચતા રસ્તા, પાણીની ઉપલબ્ધતા, શાળાઓની ગુણવત્તા, આરોગ્ય સેવાઓ અને સ્થાનિક રોજગારી જેવા પ્રશ્નો સતત મહત્ત્વના રહ્યા છે. લોકપ્રતિનિધિ તરીકે આ મુદ્દાઓ પર સરકાર અને વહીવટી તંત્ર સાથે સંકલન કરીને પરિણામલક્ષી કામગીરી કરવી તેમની જવાબદારીનો ભાગ બની.
રાજકીય સફરનો નવો અધ્યાય
વર્ષ 2017માં કોંગ્રેસના ઉમેદવાર તરીકે જીત અને વર્ષ 2020માં ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે પેટાચૂંટણીમાં વિજય—આ બંને પરિણામો જીતુભાઈ ચૌધરીની રાજકીય સફરના અલગ-અલગ તબક્કા દર્શાવે છે. પ્રથમ ચૂંટણીમાં જીતનો તફાવત માત્ર 170 મતનો હતો, જ્યારે બીજી ચૂંટણીમાં તે વધીને 47,066 મત થયો હતો.
આ રાજકીય પરિવર્તન કપરાડાના ઇતિહાસમાં નોંધપાત્ર ઘટના બની. પરંતુ લોકશાહીમાં પક્ષ, ઉમેદવાર અને ચૂંટણીનાં પરિણામો કરતાં પણ મહત્ત્વનું છે કે લોકોના પ્રશ્નોનો ઉકેલ કેટલો આવે છે અને વિકાસનો લાભ અંતરિયાળ ગામો સુધી કેટલો પહોંચે છે.
જીતુભાઈ ચૌધરીની સફરનો આ અધ્યાય બતાવે છે કે રાજકારણમાં પક્ષપરિવર્તનથી નવી તકો ઊભી થઈ શકે છે, પરંતુ લોકવિશ્વાસ જાળવવા માટે સતત જનસંપર્ક અને જવાબદારીપૂર્વકનું કામ જરૂરી છે.
આવતી કાલે
ક્રમશઃ 12 : ભાજપ સાથેની રાજકીય સફર અને સંગઠનાત્મક ભૂમિકા