
ભારતીય વૈજ્ઞાનિક C. V. Raman દ્વારા કરવામાં આવેલી ‘રામન ઇફેક્ટ’ની અદ્ભુત શોધની યાદમાં દર વર્ષે ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. આ પ્રસંગે શ્રી સ્વામિનારાયણ સેકન્ડરી એન્ડ હાયર સેકન્ડરી સ્કૂલ, સલવાવ ખાતે વિજ્ઞાન પ્રત્યે જાગૃતિ અને વૈજ્ઞાનિક અભિગમ વિકસાવવા વિવિધ કાર્યક્રમોનું સુંદર આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
કાર્યક્રમની શરૂઆત પ્રાર્થના અને દીપ પ્રાગટ્યથી કરવામાં આવી હતી. વિજ્ઞાન શિક્ષકો દ્વારા C. V. Ramanની શોધ ‘રામન ઇફેક્ટ’ વિશે ઊંડાણપૂર્વક માહિતી આપવામાં આવી હતી. તેમણે સમજાવ્યું કે જ્યારે પ્રકાશ પારદર્શક પદાર્થમાંથી પસાર થાય છે ત્યારે તેનું કિરણ વિખેરાય છે અને તેની તરંગલંબાઈમાં ફેરફાર થાય છે. આ અનોખી શોધ બદલ તેમને ૧૯૩૦માં નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો હતો, જે ભારત માટે ગૌરવની ક્ષણ હતી.
વિદ્યાર્થીઓને ભારતીય તેમજ વૈશ્વિક સ્તરના પ્રતિભાશાળી મહિલા વૈજ્ઞાનિકો વિશે પણ માહિતગાર કરવામાં આવ્યા. જેમાં Anandi Gopal Joshi (ભારતની પ્રથમ મહિલા ડૉક્ટર), Kamala Sohonie (વિજ્ઞાનમાં પીએચડી મેળવનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા), અને Kalpana Chawla (અંતરિક્ષમાં પહોંચનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા)નો સમાવેશ થાય છે.
વૈશ્વિક સ્તરે Ada Lovelace (વિશ્વની પ્રથમ કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામર), Rosalind Franklin (DNAની રચનામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન), અને Jennifer Doudna (CRISPR જિન-એડિટિંગ ટેકનોલોજીની સહ-વિકાસક) વિશે માહિતી આપવામાં આવી હતી.
હાલના સમયમાં સંશોધન અને નવપ્રવર્તનમાં યોગદાન આપનાર મહિલાઓમાં Geetha Manjunath (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને આરોગ્ય ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે પ્રગતિ), Shalini Kapoor (AI ક્ષેત્રે પેટન્ટ ધરાવનાર), અને Deblina Sarkar (MITમાં નૈનો-ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ક્ષેત્રે સંશોધક)નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો. વૈશ્વિક સ્તરે Ingrid Daubechies (ગણિતમાં મહત્વપૂર્ણ શોધ) અને Tu Youyou (મેલેરિયાની દવા શોધ બદલ નોબેલ વિજેતા) વિશે પણ માહિતી આપવામાં આવી હતી.
ત્યારબાદ નિબંધ અને લેખન સ્પર્ધા યોજાઈ હતી, જેમાં “વિજ્ઞાન: વરદાન કે અભિશાપ” અને “ડૉ. સી.વી. રામનનું જીવન” જેવા વિષયો પર વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા હતા. વિજ્ઞાનના પ્રચાર માટે ક્વિઝ સ્પર્ધાનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું, જેમાં વિદ્યાર્થીઓએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો.
આ સમગ્ર કાર્યક્રમ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓમાં વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણ વિકસે અને તેઓ વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં આગળ વધવા પ્રેરાય તેવો પ્રયત્ન કરવામાં આવ્યો હતો. શાળાના શિક્ષકો અને આચાર્યશ્રીએ વિજેતા વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા અને કાર્યક્રમના અંતે સૌએ વિજ્ઞાનનો સદુપયોગ કરવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી.






