ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચેનો યુદ્ધ ખતમ થવાનો કોઈ સંકેત જોવા મળી રહ્યો નથી. અમેરિકા ભલે ગમે તેટલા દાવા કરે, પરંતુ આ યુદ્ધથી દુનિયાભરમાં પડકારો વધી રહ્યા છે. આ યુદ્ધની અસર ફક્ત ઈરાન, ઈઝરાયલ અને અમેરિકા પૂરતી મર્યાદિત નથી. આ આર્થિક યુદ્ધની ઝપેટમાં દુનિયાભરના અનેક દેશો આવી ગયા છે.
આનું કારણ એ છે કે, વૈશ્વિક અર્થતંત્ર ઓઈલ, ગેસ, દરિયાઈ વેપાર અને સપ્લાઈ ચેઈન દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલું છે.હવે જો યુદ્ધ ખતમ ન થાય, તો તેની સીધી અસર ઊર્જા બજારો, શિપિંગ રૂટ, મોંઘવારી અને ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન પર પડશે. ખાસ કરીને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ જેવા રૂટથી દુનિયાનું લગભગ એક તૃતીયાંશ ક્રૂડ ઓઈલ અહીંથી પસાર થાય છે. ઘણા દેશો પહેલાથી જ ઓઈલ અને ગેસની અછતનો અનુભવ કરવા લાગ્યા છે.
આવી પરિસ્થિતિ દુનિયાના લગભગ 40 મોટા દેશોમાં આર્થિક સંકટ વધી શકે છે. ભલે આ દેશો સીધા યુદ્ધમાં સામેલ ન હોય, પરંતુ તેમને આર્થિક ફટકો પડવાનો છે, કારણ કે ઓઈલ અને ગેસના ભાવમાં ઉછાળો આવવાની શક્યતા છે. ઓઈલના વધતા ભાવ દરેક વસ્તુના ભાવમાં વધારો કરશે. મોંઘવારી સામે લડવું એ એક અલગ પ્રકારનું યુદ્ધ છે. જેમાંથી કોઈ બચી શકતું નથી. આ 40 એવા દેશોના નામ આપ્યા છે જે આ સંઘર્ષના પરિણામે ગંભીર આર્થિક પરિણામોનો સામનો કરી શકે છે.
1. United States: અમેરિકા દુનિયાનું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર છે. ભલે તે પોતે ઓઈલ ઉત્પાદક દેશ હોય, પરંતુ વૈશ્વિક ઓઈલના ભાવમાં વધારો અમેરિકાની બજારોમાં મોંઘવારીમાં વધારો કરી શકે છે. મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધની સ્થિતિમાં ઓઈલના ભાવ ઝડપથી વધી શકે છે, જેના કારણે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનના ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત અમેરિકાની સૈન્ય અને રાજદ્વારી પ્રવૃત્તિઓ પણ આર્થિક દબાણને વધારી શકે છે.
2. China: ચીન દુનિયાનો સૌથી મોટો એનર્જી આયાતકાર દેશ છે અને તે મિડલ ઈસ્ટમાંથી સૌથી વધુ ઓઈલ ખરીદે છે. જો સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ અથવા અન્ય દરિયાઈ માર્ગોમાં વિક્ષેપ પડે છે, તો ચીનના ઉદ્યોગ, પરિવહન અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર પર અસર થઈ શકે છે. આનાથી વૈશ્વિક સપ્લાઈ ચેઈન પણ પ્રભાવિત થશે.
3. India: ભારત પોતાની ઓઈલ જરૂરિયાતોનો લગભગ 80% હિસ્સો આયાત કરે છે. જો ઈરાન-ઈઝરાયલ સંઘર્ષને કારણે ઓઈલના ભાવમાં વધારો થાય છે, તો ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થશે, જેના કારણે મોંઘવારી વધશે અને વેપાર ખાધ વધશે. સાથે જ લાખો ભારતીયો મિડલ ઈસ્ટમાં કામ કરે છે. જેના કારણે આ પ્રદેશમાં અસ્થિરતા રેમિટન્સને પણ અસર કરી શકે છે.
મોતનો ડર અને ભારતનું સાહસ… કેવી રીતે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાંથી જહાજ પહોંચ્યું મુંબઈ
4. Pakistan: પાકિસ્તાન પહેલેથી જ આર્થિક સંકટ અને વિદેશી દેવાના દબાણનો સામનો કરી રહ્યું છે. તેની ઉર્જા જરૂરિયાતોનો મોટો ભાગ આયાતી ઓઈલ અને ગેસ દ્વારા પૂર્ણ થાય છે. જો ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ઓઈલના ભાવમાં ભારે વધારો થાય છે, તો પાકિસ્તાન માટે ઓઈલની આયાત વધુ મોંઘી બનશે. આનાથી વીજળી ઉત્પાદનનો ખર્ચ વધશે અને દેશમાં વીજળી સંકટ વધુ ખરાબ થઈ શકે છે.
5. Bangladesh: બાંગ્લાદેશનું અર્થતંત્ર સંકટમાં છે. દેશ તેની ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે આયાત પર ખૂબ આધાર રાખે છે. કાપડ ઉદ્યોગ તેના નિકાસનો મુખ્ય આધાર છે. જો યુદ્ધને કારણે શિપિંગ ખર્ચ વધે અથવા દરિયાઈ માર્ગો વિક્ષેપોનો સામનો કરે છે, તો બાંગ્લાદેશની નિકાસ પર અસર થઈ શકે છે.
6. Japan: જાપાન એક મોટો દેશ છે અને આર્થિક રીતે સમૃદ્ધ છે. પરંતુ એનર્જી જરૂરિયાતો માટે લગભગ સંપૂર્ણપણે આયાત પર નિર્ભર છે. મિડલ ઈસ્ટમાંથી ઓઈલ અને ગેસના પુરવઠામાં કોઈપણ વિક્ષેપ જાપાનના ઉદ્યોગો અને વીજળી ઉત્પાદન પર અસર કરી શકે છે.
7. South Korea: દક્ષિણ કોરિયા પણ મોટા પ્રમાણમાં ઓઈલ અને ગેસની આયાત કરે છે. યુદ્ધની સ્થિતિમાં વધતી ઉર્જા કિંમતો તેના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગો માટે સંચાલન ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે.
8. Germany: જર્મની યુરોપનું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર છે. ઉર્જાના ભાવમાં વધારો તેના ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર ખાસ કરીને રસાયણ અને ઉત્પાદન ઉદ્યોગો પર નોંધપાત્ર અસર કરી શકે છે.
9. United Kingdom: બ્રિટન વૈશ્વિક નાણાકીય બજારોનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે. યુદ્ધને કારણે ઉર્જા અને શિપિંગ ખર્ચમાં વધારો બ્રિટનના અર્થતંત્ર અને નાણાકીય બજારોમાં અસ્થિરતા તરફ દોરી શકે છે.
10. France: ફ્રાન્સના ઉર્જા અને રક્ષા ઉદ્યોગો પર અસર પડી શકે છે. આ ઉપરાંત મિડલ ઈસ્ટમાં તેના વેપાર હિતોને અસર થઈ શકે છે.
11. Italy: ઇટાલીનું અર્થતંત્ર ઉર્જા આયાત પર ખૂબ નિર્ભર છે. ઓઈલ અને ગેસના વધતા ભાવ તેના ઔદ્યોગિક અને પરિવહન ક્ષેત્રોને અસર કરી શકે છે.
12. Spain: સ્પેનને પણ ઉર્જાના વધતા ભાવથી મોંઘવારી અને વેપાર નુકસાનનો પણ સામનો કરી શકે છે.
13. Saudi Arabia: ઈરાન-ઇઝરાયલ યુદ્ધથી સાઉદી અરેબિયાને આર્થિક રીતે મોટું નુકસાન થવાનું છે. આ દેશ એક મુખ્ય ઓઈલ ઉત્પાદક છે, યુદ્ધ ક્ષેત્રની તેની નિકટતા શિપિંગ અને ઓઈલ નિકાસને જોખમમાં મૂકી શકે છે.
14. United Arab Emirates: UAE વૈશ્વિક વેપાર અને લોજિસ્ટિક્સનું કેન્દ્ર છે. યુદ્ધથી દરિયાઈ વેપાર અને રોકાણ પર પ્રતિકૂળ અસર થઈ શકે છે.
ઈરાનના હુમલામાં એક ભારતીયનું મોત, અમેરિકી તેલ ટેન્કરને બનાવ્યું નિશાન
15. Qatar: કતાર દુનિયાનું મોટું LNG નિકાસકાર છે. જો દરિયાઈ માર્ગોમાં વિક્ષેપ પડે છે તો ગેસ પુરવઠો ખોરવાઈ શકે છે.
16. Kuwait: ઓઈલ નિકાસ પર આધારિત અર્થતંત્ર હોવાના કારણે પ્રાદેશિક અસ્થિરતા તેની નિકાસ અને આવકને અસર કરી શકે છે.
17. Oman: ઓમાન સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝની નજીક આવેલું છે. કોઈપણ લશ્કરી સંઘર્ષ તેના દરિયાઈ વેપાર અને બંદરો પર દબાણ વધારી શકે છે.
18. Bahrain: બહેરીન નાણાકીય સેવાઓનું કેન્દ્ર છે. યુદ્ધની સ્થિતિમાં રોકાણ અને બેન્કિંગ ક્ષેત્રો પર અસર થઈ શકે છે.
19. Netherlands: રોટરડેમ જેવા મુખ્ય બંદરો વૈશ્વિક ઊર્જા વેપાર માટે કેન્દ્ર તરીકે સેવા આપે છે. સપ્લાઈ ચેઈનમાં વિક્ષેપો સમગ્ર યુરોપમાં ઊર્જા વિતરણને અસર કરી શકે છે.
20. Belgium: બેલ્જિયમના બંદરો અને લોજિસ્ટિક્સ નેટવર્ક વૈશ્વિક વેપારમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.
21. Poland: ઉર્જાની કિંમતમાં વધારો પોલેન્ડના ઔદ્યોગિક ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે.
22. Turkey: તુર્કી યુરોપ અને એશિયા વચ્ચેનું ઉર્જા પરિવહન કેન્દ્ર છે. ઈરાન-ઈઝરાયલમાં યુદ્ધથી તેના વેપાર માર્ગો અને ઉર્જા પ્રોજેક્ટ્સને અસર કરી શકે છે.
23. Indonesia: ઓઈલ આયાત અને દરિયાઈ વેપાર પર નિર્ભરતાને કારણે ઇન્ડોનેશિયાનું અર્થતંત્ર પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
24. Thailand: પ્રવાસન અને ઉર્જા આયાત પર આધાર રાખતું અર્થતંત્રને ઓઈલના ભાવમાં વધારો થવાથી નુકસાન થઈ શકે છે.
25. Vietnam: મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ હોવાના કારણે સપ્લાય ચેઇન વિક્ષેપોથી તેની નિકાસ પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
26. Malaysia: ઉર્જા બજારમાં અસ્થિરતા તેના ઓઈલ અને ગેસ સેક્ટરમાં વધઘટનું કારણ બની શકે છે.
ઈરાની નેવીની ડેથ વેલી! જે પણ ઘૂસવાનો પ્રયત્ન કરશે તેનો નાશ કરીશું, જાણો શું છે
27. Singapore: સિંગાપોર એશિયાનું સૌથી મોટું ઓઈલ ટ્રેડિંગ અને શિપિંગ હબ છે. યુદ્ધથી શિપિંગ ખર્ચ અને વીમા પ્રિમીયમમાં વધારો કરી શકે છે.
28. Brazil: ઉર્જાના ભાવમાં વધારો બ્રાઝિલના સ્થાનિક મોંઘવારી અને ઔદ્યોગિક ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે.
29. Mexico: વૈશ્વિક ઓઈલ બજારમાં અસ્થિરતા મેક્સિકોના અર્થતંત્ર અને નિકાસને અસર કરી શકે છે.
30. Canada: કેનેડા એક ઓઈલ ઉત્પાદક છે, પરંતુ વૈશ્વિક બજારની અસ્થિરતા તેના વેપાર અને રોકાણને અસર કરી શકે છે.
31. Australia: ઉર્જા આયાત અને વૈશ્વિક વેપાર પર નિર્ભરતાને કારણે તેના ઉદ્યોગો પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
32. South Africa: ઓઈલની આયાતના ભાવમાં વધારો સાઉથ આફ્રિકાના અર્થતંત્ર અને પરિવહન ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે.
33. Kenya: આફ્રિકાના ઘણા દેશો ઓઈલની આયાત પર આધાર રાખે છે અને તેમનું અર્થતંત્ર પહેલાથી જ મોંઘવારી અને દેવાના દબાણ હેઠળ છે. કેન્યા પૂર્વ આફ્રિકામાં એક મોટું અર્થતંત્ર છે, પરંતુ તે લગભગ સંપૂર્ણ ઓઈલની આયાત કરે છે. ઓઈલના વધતા ભાવ પરિવહન, ખાદ્ય વિતરણ અને વીજળી ઉત્પાદનના ખર્ચમાં વધારો થવાની ધારણા છે.
ઈરાનની ‘ધમકી’ બાદ પાકિસ્તાનની હાલત સૂડી વચ્ચે સોપારી, કઈ રીતે વચનનું પાલન કરવું?
34. Ethiopia: ઇથોપિયા એક ઝડપથી વિકાસશીલ અર્થતંત્ર છે, પરંતુ ઊર્જા આયાત પર તેની નિર્ભરતા વધારે છે. યુદ્ધને કારણે ઓઈલના ભાવમાં વધારો સરકારના સબસિડી બોજમાં વધારો કરી શકે છે, જે બજેટ નુકસાન વધાવાની આશંકા રહે છે.
35. Nigeria: નાઇજીરીયા એક ઓઈલ ઉત્પાદક દેશ છે, પરંતુ તેની રિફાઇનિંગ ક્ષમતા મર્યાદિત છે, તેથી તે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની આયાત કરે છે. જો વૈશ્વિક બજારમાં ઓઈલના ભાવમાં અસ્થિર આવે છે, તો દેશને ઈધણ સંકટ અને મોંઘવારી વધી શકે છે.
36. Egypt: ઇજિપ્તનું અર્થતંત્ર પ્રવાસન, વેપાર અને ઉર્જા આયાત પર નિર્ભર છે. મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધ થવાથી સુએઝ નહેરમાંથી પસાર થતા જહાજોની સંખ્યા ઘટી શકે છે. આનાથી ઇજિપ્તની આવક પર અસર પડશે અને આર્થિક દબાણ વધશે.
37. South Africa: દક્ષિણ આફ્રિકા આફ્રિકાના સૌથી વિકસિત અર્થતંત્રોમાંથી એક છે, પરંતુ તે તેલની આયાત પણ કરે છે. વધતી ઉર્જા કિંમતો પરિવહન અને વીજળી ઉત્પાદનને વધુ ખર્ચાળ બનાવે છે, જે ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનને અસર કરી શકે છે.
38. Ghana: ઘાનાનું અર્થતંત્ર પહેલેથી જ દેવાના સંકટ અને મોંઘવારીથી ઝઝૂમી રહ્યું છે. ઓઈલ અને ગેસના વધતા ભાવ સરકાર માટે સબસિડી પૂરી પાડવાનું અને મોંઘવારીમાં વધારો કરી શકે છે.
39. Tanzania: તંઝાનિયા પણ ઉર્જા આયાત પર નિર્ભર છે. યુદ્ધને કારણે ઓઈલના ભાવમાં વધારો પરિવહન અને કૃષિ ખર્ચમાં વધારો કરે છે, જેના કારણે ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે.
40. Morocco: મોરોક્કો ઉર્જા આયાતકાર છે અને ઓઈલના વધતા ભાવ તેના આર્થિક વિકાસને અસર કરી શકે છે. આ ઉપરાંત ખાદ્ય પદાર્થોની આયાત વધુ મોંઘી બની શકે છે.
નોંધનીય છે કે, ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચે યુદ્ધ અથવા ગંભીર લશ્કરી ટકરાવની સ્થિતિમાં માત્ર મોટા ઔદ્યોગિક દેશો જ નહીં, પરંતુ દક્ષિણ એશિયા અને આફ્રિકાના ઘણા વિકાસશીલ દેશોના અર્થતંત્ર પર પણ અસર પડી શકે છે. આ દેશોના અર્થતંત્ર ઘણીવાર ઓઈલ અને ગેસની આયાત, ખાદ્ય પુરવઠો, શિપિંગ રૂટ અને વિદેશી સહાય પર આધાર રાખે છે.
