જમીન માત્ર સંપત્તિ નથી, પરંતુ આદિવાસી સમાજની ઓળખ અને ભવિષ્યની સૌથી મોટી સુરક્ષા
ગુજરાતના આદિવાસી વિસ્તારોમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી એક ચિંતાજનક પ્રવૃતિ જોવા મળી રહી છે. શિક્ષિત બનેલા અનેક યુવાનો મોંઘી ગાડીઓ, મોંઘા મોબાઇલ અને વૈભવી જીવનશૈલીના લોભમાં પોતાની જ ખેતીની જમીન વેચી નાખવાનો નિર્ણય કરી રહ્યા છે. તાત્કાલિક મળતા પૈસાના લોભમાં લેવામાં આવતો આ નિર્ણય લાંબા ગાળે આર્થિક અને સામાજિક રીતે નુકસાનકારક સાબિત થઈ રહ્યો છે.
આદિવાસી સમાજ હંમેશાં જમીન સાથે જોડાયેલો સમાજ રહ્યો છે. ખેતી માત્ર જીવન નિર્વાહનું સાધન નથી, પરંતુ આ સમાજની પરંપરા, સંસ્કૃતિ અને જીવનશૈલીનો અગત્યનો ભાગ છે. પૂર્વજોએ વર્ષો સુધી મહેનત કરીને ખેતરોને ઉપજાઉ બનાવ્યા છે. જંગલ અને જમીન સાથેનો સંબંધ આદિવાસી સમાજની ઓળખ તરીકે ઓળખાય છે. પરંતુ આધુનિક યુગમાં શહેરોની ચમક અને વૈભવના આકર્ષણને કારણે યુવાનો ખેતી પ્રત્યે ઉદાસીન બની રહ્યા છે.
જમીન વેચીને મળતા પૈસાથી ઘણા યુવાનો મોંઘીદાટ ગાડીઓ ખરીદે છે, નવા મોબાઇલ લે છે અને શહેરોમાં વૈભવી જીવન જીવવાનો પ્રયાસ કરે છે. શરૂઆતમાં આ બધું આકર્ષક લાગે છે, પરંતુ થોડા વર્ષોમાં પૈસા ખતમ થઈ જાય છે. ત્યારબાદ રોજગારની મુશ્કેલી ઊભી થાય છે અને ફરી ખેતી તરફ વળવાનો વિચાર આવે છે, પરંતુ એકવાર જમીન વેચાઈ જાય પછી તેને પાછી મેળવવી લગભગ અશક્ય બની જાય છે. પરિણામે ઘણા પરિવારો પસ્તાવો કરી રહ્યા છે.
આર્થિક રીતે જોવામાં આવે તો જમીન સૌથી સુરક્ષિત સંપત્તિ માનવામાં આવે છે. જમીન સમય સાથે તેની કિંમત વધારતી જાય છે અને મુશ્કેલ સમયમાં પરિવાર માટે સહારો બની શકે છે. જ્યારે મોંઘી ગાડીઓ અને વૈભવી વસ્તુઓનો ઉપયોગ થોડા સમય માટે જ થાય છે. ગાડી જૂની થઈ જાય છે, મોબાઇલ બદલાઈ જાય છે અને પૈસા ધીમે ધીમે ખતમ થઈ જાય છે. આથી જમીન વેચવાનો નિર્ણય ટૂંક સમયમાં લાભકારક લાગતો હોવા છતાં લાંબા ગાળે નુકસાનકારક સાબિત થાય છે.
આજના યુવાનોને સમજવાની જરૂર છે કે ખેતી છોડવી એ વિકાસ નથી. વિકાસનો સાચો અર્થ એ છે કે ખેતીને આધુનિક બનાવવી. ડ્રિપ સિંચાઈ, ઓર્ગેનિક ખેતી, સોલાર સિસ્ટમ અને નવી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ખેતીને નફાકારક બનાવી શકાય છે. શિક્ષિત યુવાનો જો ખેતીમાં નવી પદ્ધતિઓ અપનાવે તો તેઓ ખેતીને એક સારો વ્યવસાય બનાવી શકે છે. આથી ગામડાઓમાં રોજગાર પણ વધશે અને જમીન પણ બચી રહેશે.
સામાજિક રીતે પણ જમીનનું મહત્વ ઘણું છે. જમીન સાથે પરિવારની એકતા અને ગામડાની સંસ્કૃતિ જોડાયેલી છે. જ્યારે જમીન વેચાઈ જાય છે ત્યારે પરિવાર શહેરોમાં વિખેરાઈ જાય છે અને ગામડાની પરંપરા ધીમે ધીમે નાશ પામે છે. આથી જમીન માત્ર આર્થિક સંપત્તિ નથી, પરંતુ સમાજના અસ્તિત્વનું પ્રતીક છે.
સમાજના આગેવાનો, શિક્ષકો અને વડીલોને પણ આ મુદ્દે જાગૃતિ લાવવાની જરૂર છે. યુવાનોને સમજાવવું જોઈએ કે જમીન વેચવી સરળ રસ્તો છે, પરંતુ સાચો રસ્તો જમીનને સાચવી રાખવાનો છે. જો આજની પેઢી જમીન સાચવી રાખશે તો ભવિષ્યમાં બાળકો માટે તે સૌથી મોટી સુરક્ષા બનશે.
આદિવાસી સમાજની ઓળખ તેની જમીન અને ખેતીથી છે. આ ઓળખને બચાવવી દરેક યુવાનની જવાબદારી છે. તેથી યુવાનોને અપીલ છે કે મોંઘી ગાડીઓ અને વૈભવી જીવન માટે પોતાની જમીન ન વેચે, પરંતુ ખેતીને આધુનિક બનાવીને પોતાના ભવિષ્યને મજબૂત બનાવે. જમીન બચશે તો સમાજ બચશે અને સમાજ બચશે તો સંસ્કૃતિ બચશે. 🌾🙏
આદિવાસી યુવાનોને અપીલ: મોંઘી ગાડીઓ અને વૈભવ માટે પોતાની જમીન ન વેચો !






