વલસાડ જિલ્લામાં નાનાપોઢામાં લોભામણી ઓફરોનો મુદ્દો ચર્ચામાં: ગ્રાહકોને લાલચ આપીને ખરીદી કરાવાય છે? તંત્ર તપાસ કરે તેવી માગ
RP દુકાનની ગિફ્ટમાં જૂનો ફોન અપાયો હોવાનો આક્ષેપ; ગાડીની ઓફર, વસ્તુઓની ગુણવત્તા અને લોનની વસૂલાત અંગે સવાલો
વલસાડ/નાનાપોઢા:
વલસાડ જિલ્લામાં ગ્રાહકો સાથે છેતરપિંડી અને ભ્રામક જાહેરાતોને લગતી ફરિયાદો અંગે ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ખાસ કરીને નાનાપોઢા ખાતે ધરમપુર રોડ પર આવેલી RP દુકાનની ઓફરોને લઈને સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ થયેલા વીડિયાએ અનેક સવાલો ઊભા કર્યા છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી દુકાનની આકર્ષક જાહેરાતો દ્વારા ગ્રાહકોને આકર્ષવામાં આવતા હોવાના આક્ષેપો વચ્ચે હવે પ્રશ્ન ઊઠી રહ્યો છે કે ગ્રાહકોનાં હિતોનું રક્ષણ કોણ કરશે અને આવી ફરિયાદોની તપાસ ક્યારે થશે?
જોકે, આ દુકાન સામેના આક્ષેપોની સ્વતંત્ર રીતે સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી. તેથી સમગ્ર મામલે દસ્તાવેજો, ગ્રાહકોની ફરિયાદો અને દુકાનના સંચાલકનો પક્ષ તપાસ્યા બાદ જ હકીકત સ્પષ્ટ થઈ શકે છે.
સ્કોર્પિયો, થાર અને સ્વિફ્ટની ઓફર અંગે ચર્ચા
સ્થાનિક સ્તરે થતી ચર્ચા અને વાયરલ વીડિયાના સંદર્ભમાં સ્કોર્પિયો, થાર અને સ્વિફ્ટ જેવી ગાડીઓની ઓફર દર્શાવી ગ્રાહકોને ખરીદી માટે આકર્ષવામાં આવતા હોવાના દાવા કરવામાં આવી રહ્યા છે. આવી ઓફરોની વાસ્તવિક શરતો શું છે, ગ્રાહકને ગાડી કે ઇનામ મેળવવા માટે કઈ પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડે છે અને જાહેરાતમાં આપેલા વચનોનું પાલન થાય છે કે નહીં, તેની તપાસ જરૂરી છે.
જો જાહેરાતમાં ખોટી માહિતી આપવામાં આવી હોય અથવા ગ્રાહકને વચન મુજબનો લાભ ન મળ્યો હોય, તો પુરાવા અને સંજોગોના આધારે ભ્રામક જાહેરાત કે અયોગ્ય વેપારપ્રથાનો મુદ્દો ઊભો થઈ શકે છે.
ગિફ્ટમાં જૂનો ફોન અપાયો હોવાનો આક્ષેપ
RP દુકાનની ઓફર અંગેની ચર્ચા વચ્ચે ગિફ્ટ તરીકે આપવામાં આવેલો મોબાઇલ ફોન જૂનો હોવાનું જણાયું હોવાનો આક્ષેપ પણ સામે આવ્યો છે. જોકે, ફોન અગાઉ વપરાયેલો હતો કે નહીં, તે નવો હોવાનું વચન આપવામાં આવ્યું હતું કે નહીં અને આ અંગે કોઈ લેખિત ફરિયાદ નોંધાઈ છે કે નહીં, તેની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ જરૂરી છે.
જો નવા ફોનનું વચન આપીને વપરાયેલો ફોન આપવામાં આવ્યો હોવાના પુરાવા મળે, તો ગ્રાહક સુરક્ષા વિભાગ સમક્ષ ફરિયાદ થઈ શકે છે. આ માટે ઓફરની જાહેરાત, ફોનનું બોક્સ, બિલ, સિરિયલ નંબર અને ગિફ્ટ આપ્યાના પુરાવા મહત્ત્વના બની શકે છે.
ઘરવખરી અને ઠંડાં પીણાંની ગુણવત્તા અંગે ચિંતા
ગ્રામ્ય અને આદિવાસી વિસ્તારોમાં ઘરવપરાશની વસ્તુઓ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ તથા ઠંડાં પીણાંની ગુણવત્તા અંગે પણ ગ્રાહકોએ જાગૃત રહેવાની જરૂર છે. હલકી ગુણવત્તાની અથવા આરોગ્ય માટે જોખમી વસ્તુઓ વેચાતી હોવાની કોઈ ચોક્કસ ફરિયાદ હોય તો સંબંધિત વિભાગે નમૂના અને દસ્તાવેજોની તપાસ કરવી જોઈએ.
ખાસ કરીને ખાદ્યપદાર્થો અને ઠંડાં પીણાંના મામલે ફૂડ સેફ્ટી વિભાગે લાગુ પડતા નિયમો મુજબ તપાસ કરવી જોઈએ. જોકે, કોઈ વેપારી દ્વારા હલકી ગુણવત્તાનો માલ વેચાય છે એવો નિષ્કર્ષ પુરાવા વિના કાઢી શકાય નહીં.
આદિવાસી વિસ્તારોમાં ગ્રાહક જાગૃતિનો અભાવ
કપરાડા, નાનાપોઢા અને ધરમપુરના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ગ્રાહકોને ખરીદીની શરતો, બિલ, વોરંટી, લોનના વ્યાજદર અને ઇનામની ઓફર અંગે પૂરતી જાણકારી ન હોય તો તેઓ મુશ્કેલીમાં મુકાઈ શકે છે. સ્થાનિક હોય કે પરપ્રાંતીય, દરેક વેપારીએ કાયદાનું પાલન કરવું જરૂરી છે. વેપારીની ઓળખના આધારે નહીં, પરંતુ વ્યવહાર અને પુરાવાના આધારે તપાસ થવી જોઈએ.
સ્થાનિક સ્તરે સરપંચો, સામાજિક આગેવાનો અને સંસ્થાઓ પણ ગ્રાહક જાગૃતિ માટે અભિયાન ચલાવી શકે છે. જાહેર કાર્યક્રમોમાં સહયોગ આપવો અલગ બાબત છે, જ્યારે ગ્રાહકોની ફરિયાદ સામે અવાજ ઉઠાવવો એ જાહેર હિતની જવાબદારી છે. કોઈ ચોક્કસ વ્યક્તિ કે આગેવાને ફરિયાદ દબાવી હોવાનો પુરાવો ન હોય ત્યાં સુધી એવો આરોપ લગાવવો યોગ્ય નથી.
ગ્રાહક સુરક્ષા કાયદો શું કહે છે?
ભારતમાં ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ, 2019 અમલમાં છે. આ કાયદો ગ્રાહકોને સલામતી, વસ્તુ અને સેવાની ગુણવત્તા અંગે માહિતી, પસંદગી, ફરિયાદ રજૂ કરવાની તક અને યોગ્ય વળતર મેળવવાના અધિકારો આપે છે. ભ્રામક જાહેરાતો તથા અયોગ્ય વેપારપ્રથાઓ સામે કાર્યવાહી માટે પણ જોગવાઈઓ છે.
ગ્રાહકને ખોટી જાહેરાત, ખામીયુક્ત વસ્તુ અથવા વચન મુજબ લાભ ન મળવા અંગે ફરિયાદ હોય તો તે રાષ્ટ્રીય ગ્રાહક હેલ્પલાઇન 1915 પર સંપર્ક કરી શકે છે અથવા consumerhelpline.gov.in પર ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે.
કલેક્ટર અને સ્થાનિક તંત્રની જવાબદારી
જિલ્લા કલેક્ટર, સંબંધિત મામલતદાર, તાલુકા વિકાસ અધિકારી અને ગ્રાહક સુરક્ષા વિભાગે પોતાના અધિકારક્ષેત્ર મુજબ લોકોમાં જાગૃતિ ફેલાવવા અને મળતી ફરિયાદો યોગ્ય વિભાગ સુધી પહોંચે તે માટે સંકલન કરવું જોઈએ. ખાદ્યપદાર્થો અંગેની ફરિયાદો ફૂડ સેફ્ટી વિભાગ સુધી પહોંચાડવી અને ભ્રામક જાહેરાત અંગે ગ્રાહક સુરક્ષા સત્તાધિકારીઓને જાણ કરવી જરૂરી છે.
હાલ RP દુકાન અંગેના આક્ષેપોની સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી. તેથી નિષ્પક્ષ તપાસ, ગ્રાહકોના પુરાવા અને દુકાનના સંચાલકનો પક્ષ સામે આવ્યા બાદ જ અંતિમ નિષ્કર્ષ પર પહોંચવું જોઈએ. ગ્રાહકો જાગૃત બને, દરેક ખરીદીનું બિલ મેળવે અને ખોટી ઓફર સામે અવાજ ઉઠાવે—એ જ ગ્રાહક સુરક્ષાની સાચી શરૂઆત છે.