રાજુ કરપડાના રાજીનામાથી હચમચી AAP, ગુજરાતમાં ભવિષ્ય અંધારું?

• એક માત્ર ગોપાલ ઈટાલિયા પર ટક્યું સૌરાષ્ટ્રમાં AAPનું અસ્તિત્વ, રાજુ કરપડાના રાજીનામાએ વધારી ચિંતા
• સૌરાષ્ટ્રમાં AAP એક વ્યક્તિ આધારિત પાર્ટી બની? ઈટાલિયા સિવાય નેતૃત્વનો અભાવ ખુલ્લો
• રાજુ કરપડાના રાજીનામા બાદ ગુજરાતમાં AAPના ભવિષ્ય પર પ્રશ્નચિહ્ન
• વિસાવદર જીત છતાં સૌરાષ્ટ્રમાં નબળી AAP, બધું ભાર ગોપાલ ઈટાલિયા પર
• આંતરિક વિવાદો અને નેતાઓની નારાજગીથી ગુજરાત AAP સંકટમાં
• સોશિયલ મીડિયા પર સક્રિય, જમીન પર નબળી — ગુજરાતમાં AAPની વાસ્તવિક સ્થિતિ
• એક ચહેરા પર ચાલતું રાજકારણ: શું ગુજરાતમાં AAP ટકી શકશે?
• ખેડૂત નેતાઓના વિખવાદથી હચમચી AAP, સૌરાષ્ટ્રમાં સંગઠન ખોખલું

ગુજરાતના રાજકીય મેદાનમાં આમ આદમી પાર્ટી (AAP)એ એક સમય ભારે ઉત્સાહ અને પરિવર્તનની આશાઓ સાથે પ્રવેશ કર્યો હતો. દિલ્હીના મોડેલ, શિક્ષણ-આરોગ્યની વાતો અને ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી રાજકારણને લઈને ગુજરાતમાં પણ AAPને શરૂઆતમાં સારી પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. પરંતુ વર્ષો પસાર થતા આજે સ્થિતિ એવી બની છે કે સૌરાષ્ટ્રમાં પાર્ટીનું રાજકારણ લગભગ એક માત્ર ચહેરા — ગોપાલ ઈટાલિયા — પર ટકેલું દેખાઈ રહ્યું છે. પ્રશ્ન એ છે કે શું કોઈ એક નેતાના ખભે આખો પ્રદેશ ટકી શકે? અને જો આ આધાર પણ ડગમગાયો તો ગુજરાતમાં AAPનું ભવિષ્ય શું રહેશે?
સૌરાષ્ટ્રમાં AAP માટે સૌથી મોટી આશાની કિરણ 2025ની વિસાવદર પેટાચૂંટણી હતી. આ ચૂંટણીમાં ગોપાલ ઈટાલિયાએ ભાજપના મજબૂત ઉમેદવાર કિરીટ પટેલને 17,554 મતોના નોંધપાત્ર અંતરથી હરાવીને જીત મેળવી હતી. આ જીત માત્ર એક બેઠક નહીં પરંતુ પાર્ટી માટે માનસિક સંજીવની સાબિત થઈ હતી. લાંબા સમયથી ગુજરાતમાં સંઘર્ષ કરી રહેલી AAPને લાગ્યું કે હવે સૌરાષ્ટ્રમાં પકડ મજબૂત બનશે. પરંતુ આ જીત પછી પણ જમીન પર સંગઠન વિસ્તરે તેવા સ્પષ્ટ સંકેતો જોવા મળ્યા નથી. હકીકતમાં આજે પણ પાર્ટીની હાજરી મોટા ભાગે ઈટાલિયાની આસપાસ જ સીમિત રહી છે.
ગોપાલ ઈટાલિયા પોતે એક અનોખી રાજકીય સફર ધરાવે છે. પૂર્વ પોલીસ કર્મચારી, બાદમાં વકીલ અને પછી રાજકારણમાં પ્રવેશ કરનાર ઈટાલિયા ગુજરાત AAPના પ્રદેશ અધ્યક્ષ તરીકે પણ જવાબદારી સંભાળી ચૂક્યા છે. હાલ તેઓ પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય સંયુક્ત સચિવ છે, જે બતાવે છે કે કેન્દ્રિય નેતૃત્વમાં તેમનું મહત્વ છે. તેમનો મોટો બળ સોશિયલ મીડિયા છે. ફેસબુક, એક્સ (ટ્વિટર), ઇન્સ્ટાગ્રામ અને યુટ્યુબ પર તેઓ સતત સક્રિય રહીને ભાજપ સરકારની નિષ્ફળતાઓ, ભ્રષ્ટાચારના આક્ષેપો, અધિકારીઓની ગેરવર્તણૂક અને સામાન્ય લોકોની સમસ્યાઓને ઉજાગર કરે છે. અનેક વખત તેમના વીડિયો વાયરલ પણ થાય છે.
પરંતુ ગુજરાતની રાજકીય હકીકત એટલી સરળ નથી. અહીં માત્ર સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચામાં રહેવું જીત માટે પૂરતું સાબિત થતું નથી. ગુજરાતમાં મતદારો હજુ પણ મજબૂત સંગઠન, સ્થાનિક નેતૃત્વ અને સતત જમીની સંપર્ક પર આધારિત રાજકારણને મહત્વ આપે છે. ગામે ગામ કાર્યકરોનું નેટવર્ક, સમાજના આગેવાનો સાથે સંબંધો અને સ્થાનિક મુદ્દાઓ પર સતત હાજરી — આ બધું વગર કોઈ પણ પાર્ટી લાંબા ગાળે ટકી શકતી નથી. આ મોરચે AAP હજુ પણ ઘણું પાછળ છે.
સૌરાષ્ટ્રમાં ઈટાલિયા સિવાય એવો કોઈ મોટો નેતા ઊભો થયો નથી જે પાર્ટી માટે જનઆધાર બનાવી શકે. રાજકોટ, ભાવનગર, જૂનાગઢ, અમરેલી કે જામનગર જેવા વિસ્તારોમાં AAPનું સંગઠન નબળું છે. ચૂંટણી સમયે થોડી હલચલ થાય છે, પરંતુ પછી બધું ફરી શાંત પડી જાય છે. આથી એવું લાગે છે કે પાર્ટી એક વ્યક્તિ કેન્દ્રિત રાજકારણમાં ફસાઈ ગઈ છે, જે લાંબા ગાળે જોખમી સાબિત થાય છે.
આ વચ્ચે 11 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ થયેલી ઘટના AAP માટે વધુ ચિંતાજનક બની છે. પાર્ટીના ખેડૂત સંગઠનના રાજ્ય અધ્યક્ષ રાજુ કરપડાનું રાજીનામું માત્ર એક નેતાનો નિર્ણય નથી પરંતુ આંતરિક અસંતોષનું મોટું સંકેત છે. રાજુ કરપડાએ ખુલ્લેઆમ આરોપ મૂક્યો કે જેલમાં હોવા દરમિયાન ગોપાલ ઈટાલિયાએ તેમની કોઈ મદદ કરી નહોતી. આ સાથે એવી ચર્ચાઓ પણ તેજ થઈ છે કે કરપડા હવે ભાજપમાં જોડાઈ શકે છે. જો આવું બન્યું તો AAP માટે તે મોટો ફટકો સાબિત થશે, ખાસ કરીને ગ્રામ્ય અને ખેડૂત વર્ગમાં.
રાજુ કરપડા સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં ખેડૂતોના મુદ્દે સક્રિય અને ઓળખાતા ચહેરા હતા. તેમના આંદોલનો અને સંઘર્ષો દ્વારા AAPને ગામડાં સુધી પહોંચવાની તક મળી હતી. તેમનું બહાર નીકળવું એ દર્શાવે છે કે પાર્ટીમાં આંતરિક સંકલન અને નેતૃત્વ વચ્ચે વિશ્વાસની કમી વધી રહી છે. કોઈ પણ નવી પાર્ટી માટે આવા વિવાદ ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે સંગઠન મજબૂત થવાને બદલે વધુ નબળું પડે છે.
આ તમામ પરિસ્થિતિને જોતા પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે શું ગુજરાતમાં AAP કોંગ્રેસ જેવી ધીરે ધીરે ખિસકતી સ્થિતિમાં જઈ રહી છે કે પછી તેનાથી પણ વધારે નબળી બની જશે? કોંગ્રેસ હજુ પણ પરંપરાગત મતબેંક અને સંગઠનના કારણે ક્યાંક ક્યાંક લડત આપી શકે છે, જ્યારે AAP પાસે એવો આધાર હજી સુધી ઊભો થયો નથી. જો ગોપાલ ઈટાલિયા સિવાયના નેતાઓ પાર્ટી છોડતા રહેશે તો AAPનું અસ્તિત્વ વધુ સંકટમાં મુકાઈ શકે છે.
AAP માટે હવે સમય બહુ મહત્વનો છે. જો પાર્ટી ખરેખર ગુજરાતમાં વિકલ્પ બનવા માગતી હોય તો તેને ત્રણ મુખ્ય બાબતો પર કામ કરવું પડશે — મજબૂત સ્થાનિક નેતૃત્વ ઊભું કરવું, આંતરિક એકતા જાળવવી અને સતત જમીની કાર્યકૃતિ પર ભાર મૂકવો. માત્ર સોશિયલ મીડિયા અભિયાન અને મોટા ભાષણોથી ગુજરાત જેવા રાજ્યમાં રાજકીય વિશ્વાસ જીતવો મુશ્કેલ છે. ગામડાંમાં લોકો સાથે બેઠકો, સ્થાનિક પ્રશ્નો પર આંદોલન અને લાંબા સમય સુધી દેખાતી હાજરી જ પાર્ટીને જીવંત રાખી શકે છે.
ગોપાલ ઈટાલિયાના પ્રયાસો નિશ્ચિત રીતે પ્રશંસનીય છે. તેમણે એકલા હાથે AAPનું નામ સૌરાષ્ટ્રમાં જીવંત રાખ્યું છે. પરંતુ રાજકારણ વ્યક્તિ પર નહીં, સંસ્થાગત શક્તિ પર ચાલે છે. જો પાર્ટી એક વ્યક્તિ પર આધારિત રહેશે તો એ આધાર હલતો થતાં આખું માળખું ધરાશાયી થઈ શકે છે.
આવનારી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ અને આગળની વિધાનસભા ચૂંટણી AAP માટે અગ્નિપરીક્ષા સમાન હશે. જો પાર્ટી અહીં નોંધપાત્ર પ્રદર્શન નહીં કરી શકે તો કાર્યકરોમાં નિરાશા વધશે અને વધુ નેતાઓ પક્ષ છોડવાની સંભાવના રહેશે. બીજી તરફ, જો સમયસર સંગઠન મજબૂત કરવામાં આવશે તો AAP પાસે હજી પણ વિકલ્પ તરીકે ઉભરી આવવાની તક છે.
અંતે એટલું કહી શકાય કે આજે ગુજરાતમાં, ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રમાં, AAPનું રાજકારણ મોટેભાગે ગોપાલ ઈટાલિયાની આસપાસ જ ફરતું જોવા મળે છે. પરંતુ એક માત્ર નેતાના ખભે આખી પાર્ટી લાંબા સમય સુધી ટકી શકે નહીં. જો AAPએ પોતાની વ્યૂહરચના બદલી નહીં અને જમીની સ્તરે મજબૂત કામ નહીં કર્યું તો ગુજરાતમાં તેનું અસ્તિત્વ ધીમે ધીમે પૂર્ણતાના આરે પહોંચી શકે છે. હવે જોવું રહ્યું કે પાર્ટી આ ચેતવણીને સમજીને નવી દિશામાં આગળ વધે છે કે પછી રાજકીય ઇતિહાસમાં એક વધુ નિષ્ફળ પ્રયોગ બનીને રહી જાય છે.