આજના વ્યસ્ત જીવનમાં ડાયાબિટીસ એક સામાન્ય પરંતુ ગંભીર આરોગ્ય સમસ્યા બની રહી છે. બ્લડ સુગર વધવાથી દર્દીને વારંવાર પેશાબ થવો, વધુ પડતી તરસ લાગવી, ભૂખ વધવી, થાક લાગવો અને કેટલાક કિસ્સામાં વજન ઘટવું જેવા લક્ષણો જોવા મળી શકે છે. લાંબા સમય સુધી બ્લડ સુગર નિયંત્રણમાં ન રહે તો આંખો, કિડની, હૃદય, નસો અને રક્તવાહિનીઓ પર ગંભીર અસર થઈ શકે છે.
દરમિયાન સોશિયલ મીડિયા અને વિવિધ માધ્યમોમાં ડાયાબિટીસને લઈને અનેક ઘરેલું ઉપચારના દાવા વાયરલ થતા રહે છે. તેમાં પગના તળિયે રાત્રે પાન બાંધી રાખવાથી ડાયાબિટીસની સમસ્યા થોડા દિવસોમાં દૂર થઈ જાય છે એવો દાવો પણ કરવામાં આવી રહ્યો છે. કેટલાક સંદેશાઓમાં અંજીર અથવા આકના પાનને પગના તળિયા પર બાંધીને સતત 20 દિવસ સુધી રાખવાથી બ્લડ સુગર સામાન્ય થઈ શકે છે અને ડાયાબિટીસ મૂળમાંથી મટી જાય છે એવું જણાવવામાં આવે છે.
પરંતુ આવા દાવા અંગે સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે પગના તળિયે કોઈ પાન બાંધી રાખવાથી ડાયાબિટીસ મૂળમાંથી નાબૂદ થઈ જાય છે તેવું સાબિત કરતું વિશ્વસનીય તબીબી પ્રમાણ ઉપલબ્ધ નથી. તેથી આવા ઉપચારને ડાયાબિટીસની સારવાર તરીકે સ્વીકારવો યોગ્ય નથી.
ડાયાબિટીસ ધરાવતા દર્દીઓ માટે પગની સંભાળ પણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. કેટલાક દર્દીઓમાં નસોને નુકસાન થવાના કારણે પગમાં સંવેદનશીલતા ઘટી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં પગ પર બાંધવામાં આવેલી વસ્તુથી થતી ઈજા, એલર્જી, ચામડીમાં ચેપ અથવા બળતરા સમયસર ધ્યાનમાં ન આવે તેવી શક્યતા રહે છે. તેથી અજાણ્યા પાન કે કોઈપણ ઘરેલું પદાર્થને લાંબા સમય સુધી પગ પર બાંધી રાખતા પહેલાં ખાસ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.
ડાયાબિટીસનું નિયંત્રણ વ્યક્તિની સ્થિતિ અનુસાર કરવામાં આવે છે. ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ દવાઓ લેવી, સંતુલિત આહાર રાખવો, નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરવી અને બ્લડ સુગરની નિયમિત તપાસ કરાવવી જરૂરી છે. જો કોઈ દર્દી પહેલેથી ડાયાબિટીસની દવા લેતો હોય તો સોશિયલ મીડિયા પર મળતી માહિતીના આધારે દવા બંધ કરવી કે તેની માત્રામાં ફેરફાર કરવો જોખમી બની શકે છે.
આ ઉપરાંત, ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ આહાર અંગે પણ યોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ. ફાઇબરયુક્ત ખોરાક, યોગ્ય માત્રામાં કાર્બોહાઇડ્રેટ, સંતુલિત આહાર અને વ્યક્તિગત જરૂરિયાત મુજબનું ભોજન બ્લડ સુગર નિયંત્રણમાં મદદરૂપ બની શકે છે. જોકે દરેક દર્દી માટે એકસરખો આહાર યોગ્ય હોય તે જરૂરી નથી.
તબીબી નિષ્ણાતની સલાહ લીધા વગર કોઈપણ ઘરેલું ઉપચારને “ચમત્કારી ઈલાજ” તરીકે રજૂ કરવો યોગ્ય નથી. ડાયાબિટીસને ગંભીરતાથી લઈને નિયમિત તપાસ અને યોગ્ય સારવાર કરાવવી સૌથી સુરક્ષિત માર્ગ છે.
અસ્વીકરણ: આ માહિતી માત્ર શૈક્ષણિક અને સામાન્ય જાણકારી માટે છે. તે તબીબી સલાહ, નિદાન કે સારવારનો વિકલ્પ નથી. ડાયાબિટીસની દવા, આહાર અથવા સારવારમાં કોઈ ફેરફાર કરતા પહેલાં લાયકાત ધરાવતા તબીબની સલાહ લેવી જરૂરી છે.