સોનિયા ચૌહાણ કોણ છે?
વલસાડ જિલ્લામાં પોતાને પત્રકાર તરીકે ઓળખાવતી સોનિયા ચૌહાણ ખરેખર કઈ મીડિયા સંસ્થા સાથે સંકળાયેલી છે? તેમની સંસ્થાની નોંધણી, મીડિયા ઓળખ, અગાઉની કામગીરી અને પત્રકાર તરીકેની અધિકૃત ઓળખ અંગે તપાસ થઈ છે? વાપીની તાજેતરની ઘટનામાં તેમના વિરુદ્ધ થયેલા આક્ષેપોની પોલીસ તપાસ ચાલી રહી હોય તો તેની સાથે તેમની પત્રકારિતાની ઓળખ અંગે પણ હકીકતો ચકાસવી જરૂરી છે. પત્રકારિતાના નામે કોઈ વ્યક્તિ દબાણ કે ગેરરીતિ કરતી હોય તો પુરાવાના આધારે કાયદેસરની કાર્યવાહી થવી જોઈએ.
પત્રકારિતાના નામે ધમકીનો ખેલ બંધ થવો જોઈએ
પત્રકાર કોણ અને ‘મીડિયા’ના નામે દબાણ કરનાર કોણ? વલસાડ પોલીસ માટે ગંભીર તપાસનો વિષય
પત્રકારિતાનું નામ સાંભળતાં સામાન્ય માણસના મનમાં સત્ય, હિંમત અને જનહિતની છબી ઊભી થાય છે. પરંતુ જો કોઈ વ્યક્તિ મીડિયા કે સોશિયલ મીડિયા પત્રકારની ઓળખનો ઉપયોગ કરીને વેપારી કે સામાન્ય નાગરિકને ડરાવે, બદનામ કરવાની ધમકી આપે અથવા પૈસાની માંગણી કરે તો આ માત્ર એક વ્યક્તિ સામેનો પ્રશ્ન નથી રહેતો, પરંતુ સમગ્ર પત્રકારિતાની વિશ્વસનીયતા સાથે જોડાયેલો મુદ્દો બની જાય છે.
વાપીમાં એચ.એમ. વૈદ્ય પેટ્રોલપંપના મેનેજરને જેલમાં પુરાવી દેવાની ધમકી આપી પૈસાની માંગણી કરાઈ હોવાના આક્ષેપ સાથે વાપી ટાઉન પોલીસ મથકે સોનિયા ચૌહાણ અને મનોજ રાવલ સામે ગુનો નોંધાયો હોવાનું સામે આવ્યું છે. ફરિયાદ મુજબ પેટ્રોલમાં ભેળસેળ થતી હોવાનો વીડિયો બનાવી સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ કરવાની ધમકી આપવામાં આવી હતી.
ફરિયાદ મુજબ મનોજ રાવલ પ્લાસ્ટિકની બોટલમાં પ્રવાહી લઈને પેટ્રોલપંપ પર પહોંચ્યો હતો. પેટ્રોલમાં ભેળસેળ હોવાનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો હતો. પંપના કર્મચારીઓએ નોઝલમાંથી પેટ્રોલ કાઢીને બતાવ્યું હોવા છતાં વિવાદ થયો હોવાનું ફરિયાદમાં જણાવાયું છે. ત્યારબાદ સોનિયા ચૌહાણ ત્યાં પહોંચી અને પોતે સોશિયલ મીડિયા પત્રકાર તરીકે ઓળખ આપી હોવાનું ફરિયાદમાં નોંધાયું છે.
અહીં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે પત્રકારિતાની ઓળખનો ઉપયોગ કયા હેતુ માટે કરવામાં આવ્યો હતો?
જો કોઈ વ્યક્તિ ખરેખર પેટ્રોલમાં ભેળસેળ અંગે પુરાવા ધરાવતી હોય તો કાયદેસરની ફરિયાદ કરવી, સંબંધિત સરકારી વિભાગને જાણ કરવી અને પુરાવા રજૂ કરવા એ લોકશાહી પદ્ધતિ છે. પરંતુ જો તપાસમાં ખોટો વીડિયો બનાવવાની ધમકી, સોશિયલ મીડિયા પર બદનામ કરવાની ધમકી કે પૈસાની માંગણી જેવા આક્ષેપો સાબિત થાય તો તે બાબતને ગંભીરતાથી લેવી જરૂરી છે.
‘મીડિયા’નું નામ હવે ઢાલ ન બને
વલસાડ જિલ્લામાં અનેક પત્રકારો મર્યાદિત સાધનો વચ્ચે જનતાના પ્રશ્નો ઉઠાવે છે. રસ્તા, પાણી, વીજળી, આરોગ્ય, શિક્ષણ, ભ્રષ્ટાચાર અને ગેરરીતિ જેવા મુદ્દાઓ સામે અવાજ ઉઠાવવો એ પત્રકારનું કામ છે. પરંતુ પત્રકારિતાના નામે વ્યક્તિગત દબાણ ઊભું કરવું એ અલગ બાબત છે.
જિલ્લામાં જો કોઈ વ્યક્તિ માત્ર મોબાઇલ, સોશિયલ મીડિયા પેજ અથવા ઓળખપત્રના આધારે પોતાને પત્રકાર તરીકે રજૂ કરે છે તો તેની ઓળખ અને સંસ્થાની વિશ્વસનીયતા અંગે પણ સંબંધિત તંત્રએ જરૂરી ચકાસણી કરવી જોઈએ.
પોલીસે પુરાવાના આધારે કાર્યવાહી કરવી જોઈએ
આ સમગ્ર ઘટનામાં પોલીસ માટે સૌથી અગત્યનું કામ નિષ્પક્ષ તપાસનું છે. ફરિયાદમાં થયેલા આક્ષેપોની સત્યતા CCTV ફૂટેજ, મોબાઇલ વીડિયો, કોલ રેકોર્ડ, મેસેજ, નાણાકીય વ્યવહાર અને ઘટનાસ્થળે હાજર લોકોના નિવેદન સહિતના પુરાવાથી તપાસી શકાય છે.
જો આરોપો ખોટા સાબિત થાય તો ફરિયાદી સામે પણ કાયદેસરની કાર્યવાહી થવી જોઈએ અને જો આક્ષેપો પુરવાર થાય તો આરોપીઓ સામે કાયદા મુજબ કડક પગલાં લેવાવા જોઈએ.
કોઈ વ્યક્તિ પત્રકાર છે કે નથી તેનાથી ઉપર કાયદો છે.
પત્રકારિતાની ઓળખ કાયદાથી ઉપર નથી અને પોલીસ કાર્યવાહીથી બચવા માટે ‘મીડિયા’નું નામ ઢાલ બની શકે નહીં.
સાચા પત્રકારો માટે પણ ચિંતાનો વિષય
આવા કથિત બનાવોનો સૌથી મોટો ફટકો સાચા અને નિષ્ઠાવાન પત્રકારોને પડે છે. વર્ષોથી લોકોના પ્રશ્નો ઉઠાવતા પત્રકારો પર પણ શંકાની નજર પડવા લાગે છે.
એટલે જ પત્રકાર સમાજે પણ આત્મનિરીક્ષણ કરવાની જરૂર છે. મીડિયા ક્ષેત્રમાં પ્રવેશેલા દરેક વ્યક્તિની ઓળખ, સંસ્થા અને કામગીરી અંગે પારદર્શિતા હોવી જોઈએ.
પત્રકારિતાની તાકાત તેની ઓળખમાં નહીં, પરંતુ તેની વિશ્વસનીયતામાં છે.
વલસાડ જિલ્લા પોલીસ અને સંબંધિત તંત્રએ આવા કિસ્સાઓમાં માત્ર એક ફરિયાદ સુધી સીમિત ન રહેતા, પત્રકારિતાના નામે કોઈ વ્યક્તિ દબાણ કે ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિ તો નથી કરતી ને તેની પણ જરૂરી તપાસ કરવી જોઈએ.
કારણ કે કલમનો ઉપયોગ સત્ય બહાર લાવવા માટે થવો જોઈએ, કોઈને ડરાવવા માટે નહીં.