દેવોના દેવ મહાદેવની આરાધનાનો સૌથી મોટો પર્વ એટલે મહાશિવરાત્રી જે દર વર્ષે ફાગણ માસની કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્દશી તિથિએ મનાવવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર આ પવિત્ર દિવસે ભોલેનાથ શિવલિંગ સ્વરૂપે પ્રગટ થયા હતા. શાસ્ત્રોમાં શિવલિંગને મન, બુદ્ધિ, આકાશ, વાયુ, અગ્નિ અને પૃથ્વીના સમન્વયનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે મહાશિવરાત્રી પર કરવામાં આવેલી સાધનાથી દરેક મનોકામના પૂર્ણ થાય છે.મહાશિવરાત્રી 2026 ની તારીખ અને નિશિતા કાલ વર્ષ 2026માં ચતુર્દશી તિથિનો પ્રારંભ 15 February ના રોજ સાંજે 05:04 વાગ્યે થશે અને તેની પૂર્ણાહુતિ 16 February ના રોજ સાંજે 05:34 વાગ્યે થશે
મહાશિવરાત્રીનો પર્વ ત્યારે જ મનાવવામાં આવે છે જ્યારે ચતુર્દશી તિથિ રાત્રિના નિશિતા કાલમાં આવતી હોય. આથી મહાશિવરાત્રી 15 February ના રોજ મનાવવામાં આવશે. નિશિતા કાલ પૂજાનો સમય મોડી રાત્રે 12:09 થી 01:01 સુધી રહેશે.રાત્રિના ચાર પ્રહરના પૂજા મુહૂર્તપ્રથમ પ્રહર: સાંજે 06:11થી રાત્રે 09:23 સુધીદ્વિતીય પ્રહર: રાત્રે 09:23થી 16 Februaryના રોજ સવારના 12:35 સુધીતૃતીય પ્રહર: 16 Februaryના રોજ સવારે 12:35 થી 03:47 સુધીચતુર્થ પ્રહર: 16 Februaryના રોજ સવારે 03:47 થી 06:59 સુધી300 વર્ષ પછી રચાતા દુર્લભ રાજયોગ આ વર્ષે મહાશિવરાત્રી પર અત્યંત દુર્લભ જ્યોતિષીય સંયોગો સર્જાઈ રહ્યા છે. બુધ અને શુક્રની યુતિથી લક્ષ્મી નારાયણ રાજયોગ, બુધ-સૂર્યથી બુધાદિત્ય રાજયોગ અને સૂર્ય-શુક્રથી શુક્રાદિત્ય યોગ બનશે.
આ ઉપરાંત શનિ પોતાની સ્વરાશિ કુંભમાં હોવાથી શશ નામનો મહાપુરુષ રાજયોગ રચાશે. કુંભ રાશિમાં સૂર્ય, બુધ, શુક્ર અને રાહુની હાજરીથી ચતુર્ગ્રહી યોગ પણ આ પર્વની અસરમાં વધારો કરશે.શિવના પ્રાગટ્યની પૌરાણિક કથા શિવપુરાણ અનુસાર સૃષ્ટિના સર્જન બાદ ભગવાન વિષ્ણુ અને બ્રહ્માજી વચ્ચે શક્તિ પ્રદર્શનને લઈને વિવાદ થયો હતો. આ સમયે એક રહસ્યમય તેજસ્વી પથ્થર પ્રગટ થયો અને આકાશવાણી થઈ કે જે આનો અંત શોધી કાઢશે તે સર્વશક્તિમાન ગણાશે. જ્યારે કોઈને તેનો અંત ન મળ્યો ત્યારે મહાદેવ પ્રગટ થયા અને તેમણે જણાવ્યું કે શિવલિંગનો ન કોઈ આરંભ છે કે ન કોઈ અંત. આ કથા આપણને સત્ય અને પ્રામાણિકતાનો માર્ગ બતાવે છે.મહાશિવરાત્રીનો પર્વ સ્ત્રીઓ માટે પણ વિશેષ ફળદાયી ગણાય છે. પરિણીત મહિલાઓ પતિના લાંબા આયુષ્ય માટે જ્યારે અપરિણીત યુવતીઓ આદર્શ જીવનસાથી મેળવવા માટે આ દિવસે વ્રત અને ઉપાસના કરે છે. ભગવાન શિવ પોતાના ભક્તોને કામ, ક્રોધ અને લોભ જેવી સાંસારિક અશુદ્ધિઓ પર વિજય મેળવવાની શક્તિ અર્પે છે.
