ગાંધીનગર: ગુજરાતમાં 2027ની વિધાનસભા ચૂંટણીને લઈને રાજકીય માહોલ ધીમે ધીમે ગરમાઈ રહ્યો છે. ચૂંટણીને હજી સમય હોવા છતાં વિવિધ સામાજિક અને જાહેર મુદ્દાઓ અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. તેમાં ગુજરાતની દારૂબંધીનો મુદ્દો ફરી એકવાર સોશિયલ મીડિયા અને જાહેર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે. સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક લોકો દ્વારા એવી માંગ કરવામાં આવી રહી છે કે રાજ્ય સરકારે દારૂબંધીની વર્તમાન નીતિ અંગે પુનર્વિચાર કરવો જોઈએ. કેટલાક લોકો તો એવો મત પણ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે કે દારૂબંધી હટાવવાથી ગુજરાતમાં વ્યાપક પરિવર્તન આવી શકે છે.
સોશિયલ મીડિયા પર ચાલી રહેલી ચર્ચાને સમગ્ર ગુજરાતની જનતાની એકમત માંગ તરીકે જોવી યોગ્ય નથી, પરંતુ આ મુદ્દે અલગ-અલગ વર્ગોમાં ચર્ચા થતી હોવાનું સ્પષ્ટ જોવા મળે છે. દારૂબંધી ચાલુ રાખવી કે તેમાં ફેરફાર કરવો તે માત્ર રાજકીય નિર્ણય નહીં, પરંતુ સામાજિક, આર્થિક, આરોગ્ય અને કાયદો-વ્યવસ્થાને અસર કરતો મહત્વપૂર્ણ નીતિગત પ્રશ્ન છે.
દારૂબંધી અંગે પુનર્વિચારની માંગ
ગુજરાતમાં લાંબા સમયથી દારૂબંધી અમલમાં છે. તેનો મુખ્ય હેતુ દારૂના સેવનથી થતા સામાજિક નુકસાનને અટકાવવાનો રહ્યો છે. દારૂબંધીના સમર્થકો માને છે કે દારૂના કારણે અનેક પરિવારો આર્થિક મુશ્કેલીમાં મુકાય છે, આરોગ્યને નુકસાન થાય છે અને ઘરેલુ વિવાદો વધે છે. તેથી પ્રતિબંધ ચાલુ રાખવો જરૂરી હોવાનું તેમનું માનવું છે.
બીજી તરફ, દારૂબંધીના વિરોધમાં રહેલા લોકોનો તર્ક છે કે કાયદાકીય પ્રતિબંધ હોવા છતાં ગેરકાયદે દારૂની હેરાફેરી અને વેચાણ સામે સતત પડકાર રહે છે. તેમનું કહેવું છે કે જો પ્રતિબંધ હોવા છતાં ગેરકાયદે બજાર ઊભું થાય તો સરકારને તેના પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે વધુ અસરકારક નીતિ અંગે વિચારવું જોઈએ.
દારૂબંધી હટાવવાથી શું પરિવર્તન આવી શકે?
સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક લોકોનો દાવો છે કે જો સરકાર દારૂબંધી હટાવવાનો નિર્ણય લે તો રાજ્યની અર્થવ્યવસ્થા પર તેની અસર થઈ શકે છે. કાયદેસર વેચાણ અને કરવેરાની વ્યવસ્થા ઊભી થાય તો સરકારને વધારાની આવક મળી શકે છે. આ આવકનો ઉપયોગ શિક્ષણ, આરોગ્ય, ગ્રામ વિકાસ, રસ્તા, પાણી અને રોજગાર જેવી જાહેર સેવાઓમાં કરી શકાય તેવી દલીલ કરવામાં આવી રહી છે.
પરંતુ બીજી તરફ, દારૂબંધી હટાવવાથી દારૂનું સેવન વધવાની શક્યતા અને તેના કારણે આરોગ્ય તથા સામાજિક જીવન પર પડનારી અસર અંગે પણ ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થાય છે. તેથી માત્ર આવકના દૃષ્ટિકોણથી નિર્ણય લેવો યોગ્ય ન ગણાય. જો ક્યારેય નીતિમાં ફેરફાર કરવામાં આવે તો તેની સાથે કડક નિયમો, વય મર્યાદા, નશામુક્તિ કાર્યક્રમો, આરોગ્ય સેવાઓ અને જનજાગૃતિ જેવી વ્યવસ્થાઓ જરૂરી બની શકે છે.
ગુજરાતના રાજકારણમાં બની શકે મહત્વનો મુદ્દો
2027ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં દારૂબંધીનો મુદ્દો રાજકીય ચર્ચામાં મહત્વનું સ્થાન મેળવી શકે છે. ખાસ કરીને સોશિયલ મીડિયા પર યુવાનો અને અન્ય નાગરિકો દ્વારા વિવિધ પ્રકારના મત વ્યક્ત થઈ રહ્યા છે. કેટલાક લોકો માને છે કે સરકાર જો દારૂબંધી અંગે નવી નીતિ અથવા સુધારાની દિશામાં પગલું ભરે તો તે ગુજરાતના વિકાસ મોડલમાં એક મોટું પરિવર્તન બની શકે.
પરંતુ ભાજપ માટે પણ આ મુદ્દો સંવેદનશીલ છે. ગુજરાતમાં દારૂબંધી લાંબા સમયથી રાજ્યની ઓળખ સાથે જોડાયેલી નીતિ રહી છે. તેથી તેમાં કોઈ મોટો ફેરફાર કરવામાં આવે તો તેના રાજકીય અને સામાજિક પડઘા પડી શકે છે.
માત્ર દારૂબંધી નહીં, અમલ પણ મહત્વનો
ચર્ચાનો એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો એ છે કે કાયદો બનાવવો જેટલું મહત્વનું છે, તેટલું જ તેનું અસરકારક અમલીકરણ પણ જરૂરી છે. દારૂબંધી ચાલુ રાખવામાં આવે તો ગેરકાયદે દારૂના નેટવર્ક સામે વધુ કડક કાર્યવાહી, સરહદી વિસ્તારોમાં દેખરેખ અને પોલીસ તંત્રની જવાબદારી નક્કી કરવી જરૂરી છે.
જો નીતિમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવે તો પણ ગેરકાયદે વેચાણ, નાબાલિગોને વેચાણ, જાહેર સ્થળે નશાખોરી અને નશાના કારણે થતા ગુનાઓ સામે કડક વ્યવસ્થા જરૂરી રહેશે.
ગ્રામ્ય ગુજરાતમાં પણ ચર્ચા
દારૂબંધી અંગેની ચર્ચા માત્ર શહેરો પૂરતી મર્યાદિત નથી. ગ્રામ્ય અને આદિવાસી વિસ્તારોમાં પણ દારૂના પ્રશ્નને લઈને અલગ-અલગ મત જોવા મળે છે. કેટલાક લોકો નશાના કારણે પરિવારોને થતી મુશ્કેલીઓ તરફ ધ્યાન દોરે છે, જ્યારે કેટલાક લોકો દારૂબંધી હોવા છતાં ગેરકાયદે દારૂ ઉપલબ્ધ હોવાના મુદ્દે પ્રશ્નો ઉઠાવે છે.
ખાસ કરીને આર્થિક રીતે નબળા પરિવારોમાં નશાની આદતથી થતી આર્થિક અસરને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવે છે. તેથી સરકાર કોઈપણ નીતિ બનાવે ત્યારે સામાન્ય પરિવાર પર તેની અસરને કેન્દ્રમાં રાખવી જરૂરી રહેશે.
પરિવર્તન માટે વ્યાપક નીતિ જરૂરી
દારૂબંધી હટાવવાથી જ ગુજરાતમાં સંપૂર્ણ પરિવર્તન આવી જશે એવું કહેવું યોગ્ય નહીં બને. ગુજરાતના વિકાસ માટે શિક્ષણ, આરોગ્ય, રોજગાર, કૃષિ, ઉદ્યોગ, પાણી, ગ્રામ વિકાસ અને કાયદો-વ્યવસ્થા જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં સુધારા જરૂરી છે.
દારૂબંધીમાં ફેરફાર કરવામાં આવે તો પણ તે એક વ્યાપક નીતિ પેકેજનો ભાગ હોવો જોઈએ. સરકાર દ્વારા મળનારી કોઈ વધારાની આવકનો ઉપયોગ લોકોના જીવનધોરણમાં સુધારો કરવા માટે થાય તે માટે પારદર્શક વ્યવસ્થા ઊભી કરવાની જરૂર રહેશે.
જનમતને મહત્વ આપવાની જરૂર
2027ની ચૂંટણી પહેલાં દારૂબંધી અંગે ઉઠતી ચર્ચાને રાજકીય નારા સુધી મર્યાદિત રાખવાને બદલે જાહેર નીતિના પ્રશ્ન તરીકે જોવાની જરૂર છે. સરકાર નિષ્ણાતો, સામાજિક સંસ્થાઓ, આરોગ્ય ક્ષેત્રના લોકો, મહિલા સંગઠનો, યુવાનો અને સામાન્ય નાગરિકોના અભિપ્રાય મેળવી શકે છે.
દારૂબંધી હટાવવી કે ચાલુ રાખવી—બંને નિર્ણયોના ફાયદા અને નુકસાન અંગે જાહેર ચર્ચા થવી જરૂરી છે. અંતિમ નિર્ણય બંધારણીય અને કાયદાકીય પ્રક્રિયા મુજબ જ લેવો પડશે.
2027 પહેલાં સરકાર સામે મોટો સવાલ
ગુજરાતમાં 2027ની વિધાનસભા ચૂંટણી જેમ જેમ નજીક આવશે તેમ દારૂબંધીનો મુદ્દો વધુ ચર્ચામાં આવે તેવી શક્યતા છે. સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક લોકોનો મત છે કે દારૂબંધી અંગે સરકાર જો મોટો નીતિગત નિર્ણય લે તો ગુજરાતમાં નવા પ્રકારનું પરિવર્તન લાવી શકાય છે. બીજી તરફ, દારૂબંધીના સમર્થકો સરકારને પ્રતિબંધ વધુ અસરકારક રીતે અમલમાં મૂકવાની માંગ કરી શકે છે.
આથી આગામી સમયમાં મુખ્ય સવાલ માત્ર “દારૂબંધી હટાવવી કે નહીં?” એવો નહીં રહે, પરંતુ “ગુજરાતના હિતમાં દારૂબંધી અંગે કઈ નીતિ સૌથી યોગ્ય છે?” એવો બની શકે છે.
ગુજરાતની જનતા માટે મહત્વનું એ રહેશે કે કોઈપણ નિર્ણય રાજકીય લાભને બદલે જાહેર આરોગ્ય, સામાજિક સુરક્ષા, કાયદો-વ્યવસ્થા અને રાજ્યના સર્વાંગી વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને લેવાય. 2027ની ચૂંટણી પહેલાં દારૂબંધી મુદ્દે શરૂ થયેલી ચર્ચા આગામી સમયમાં ગુજરાતની રાજનીતિને કેટલી અસર કરે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.